Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Salomon ad templi fabricam destinat 70 millia bajulorum, et 80 millia latomorum: paciscitur cum Hiram de insigni architecto lignisque transmittendis.
Textus Vulgatae: II Paralipomenon 2:1-18
1. Decrevit autem Salomon ædificare domum nomini Domini, et palatium sibi. 2. Et numeravit septuaginta millia virorum portantium humeris, et octoginta millia qui cæderent lapides in montibus, præpositosque eorum tria millia sexcentos. 3. Misit quoque ad Hiram regem Tyri, dicens: Sicut egisti cum David patre meo et misisti ei ligna cedrina ut ædificaret sibi domum, in qua et habitavit: 4. sic fac mecum, ut ædificem domum nomini Domini Dei mei, ut consecrem eam ad adolendum incensum coram illo, et fumiganda aromata, et ad propositionem panum sempiternam, et ad holocautomata mane, et vespere, sabbatis quoque, et neomeniis, et solemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum, quæ mandata sunt Israeli. 5. Domus enim, quam ædificare cupio, magna est: magnus est enim Deus noster super omnes deos. 6. Quis ergo poterit prævalere, ut ædificet ei dignam domum? si cælum, et cæli cælorum capere eum nequeunt: quantus ego sum, ut possim ædificare ei domum? sed ad hoc tantum, ut adoleatur incensum coram illo. 7. Mitte ergo mihi virum eruditum, qui noverit operari in auro, et argento, ære, et ferro, purpura, coccino, et hyacintho, et qui sciat sculpere cælaturas, cum his artificibus, quos mecum habeo in Judæa et Jerusalem, quos præparavit David pater meus. 8. Sed et ligna cedrina mitte mihi, et arceuthina, et pinca, de Libano: scio enim quod servi tui noverint cædere ligna de Libano, et erunt servi mei cum servis tuis, 9. ut parentur mihi ligna plurima. Domus enim, quam cupio ædificare magna est nimis, et inclyta. 10. Præterea operariis, qui cæsuri sunt ligna, servis tuis dabo in cibaria tritici coros viginti millia, et hordei coros totidem, et vini viginti millia metretas, olei quoque sata viginti millia. 11. Dixit autem Hiram rex Tyri per litteras, quas miserat Salomoni: Quia dilexit Dominus populum suum, idcirco te regnare fecit super eum. 12. Et addidit, dicens: Benedictus Dominus Deus Israel, qui fecit cœlum et terram, qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem, ut ædificaret domum Domino, et palatium sibi. 13. Misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram, patrem meum, 14. filium mulieris de filiabus Dan, cujus pater fuit Tyrius, qui novit operari in auro et argento, ære, et ferro, et marmore, et lignis, in purpura quoque et hyacintho, et bysso, et coccino: et qui scit cælare omnem sculpturam et adinvenire prudenter quodcumque in opere necessarium est, cum artificibus tuis, et cum artificibus domini mei David patris tui. 15. Triticum ergo, et hordeum, et oleum, et vinum, quæ pollicitus es, domine mi, mitte servis tuis. 16. Nos autem cædemus ligna de Libano, quot necessaria habueris, et applicabimus ea ratibus per mare in Joppe: tuum autem erit transferre ea in Jerusalem. 17. Numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos, qui erant in terra Israel, post dinumerationem, quam dinumeravit David pater ejus, et inventi sunt centum quinquaginta millia, et tria millia sexcenti. 18. Fecitque ex eis septuaginta millia, qui humeris onera portarent, et octoginta millia, qui lapides in montibus cæderent: tria autem millia et sexcentos præpositos operum populi.
Hoc caput exposui lib. III Reg. cap. v.
Versus 2: Numeravit Septuaginta Millia Virorum
2. Numeravit septuaginta millia virorum. — Hi non erant Israelitæ, sed proselyti, ut patet vers. 17. PRÆPOSITOS, — qui dirigerent, et simul urgerent operarios ad fabricam templi accelerandam, et concinne adornandam: hoc enim significat Hebraice נצח natsach.
Versus 13: Hiram Patrem Meum
13. HIRAM PATREM MEUM, — quem scilicet ego ob virtutem, sapientiam et industriam, veneror ut patrem. Vide dicta libro III Reg. capite vii, vers. 13. — Hebræus, Septuaginta et Chaldæus habent, Hiram patris mei, subaudi, architectum et famulum.