Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Amnon vim infert Thamar: quare ab Absalomo fratre Thamar invitatus ad convivium, vers. 23, in eo occiditur. Mox, vers. 34, Absalom fugit ad avum suum maternum regem Gessur.
Textus Vulgatae: II Regum 13:1-39
1. Factum est autem, post haec, ut Absalom filii David sororem speciosissimam vocabulo Thamar, adamaret Amnon filius David, 2. et deperiret eam valde, ita ut propter amorem ejus aegrotaret; quia cum esset virgo, difficile ei videbatur ut quippiam inhoneste ageret cum ea. 3. Erat autem Amnon amicus, nomine Jonadab, filius Semmaa fratris David, vir prudens valde. 4. Qui dixit ad eum: Quare sic attenuaris macie, fili regis, per singulos dies? 5. Cui respondit Jonadab: Cuba super lectum tuum, et languorem simula. 6. Cum ergo accubuisset Amnon, et quasi aegrotare coepisset, venit rex ad visitandum eum; dixitque Amnon ad regem: Veniat, obsecro, Thamar soror mea, ut faciat in oculis meis duas sorbitiunculas, et cibum capiam de manu ejus. 7. Misit ergo David ad Thamar domum, dicens: Veni in domum Amnon fratris tui, et fac ei pulmentum. 8. Venitque Thamar in domum Amnon fratris sui; ille autem jacebat. Quae tollens farinam, commiscuit et liquefaciens, in oculis ejus coxit sorbitiunculas. 9. Tollensque quod coxerat, effudit et posuit coram eo, et noluit comedere; dixitque Amnon: Ejicite universos a me. Cumque ejecissent omnes, 10. dixit Amnon ad Thamar: Infer cibum in conclave, ut vescar de manu tua. Tulit ergo Thamar sorbitiunculas quas fecerat, et intulit ad Amnon fratrem suum in conclave. 11. Cumque obtulisset ei cibum, apprehendit eam, et ait: Veni, cuba mecum, soror mea. 12. Quae respondit ei: Noli, frater mi, noli opprimere me, neque enim hoc fas est in Israel. 13. Loquere ad regem, et non negabit me tibi. 14. Noluit autem acquiescere precibus ejus; sed praevalens viribus oppressit eam. 15. Et exosam eam habuit Amnon odio magno nimis. 16. Quae respondit ei: Majus est hoc malum quod nunc agis adversum me, quam quod ante fecisti, expellens me. Et noluit audire eam; 17. sed vocato puero qui ministrabat ei, dixit: Ejice hanc a me foras, et claude ostium post eam. 18. Quae induta erat talari tunica; hujusmodi enim filiae regis virgines vestibus utebantur. Ejecit itaque eam minister illius foras, clausitque fores post eam. 19. Quae aspergens cinerem capiti suo, scissa talari tunica, impositisque manibus super caput suum, ibat ingrediens et clamans. 20. Dixit autem ei Absalom frater suus: Tace: frater tuus est. 21. Cum autem audisset rex David verba haec, contristatus est valde. 22. Porro non est locutus Absalom ad Amnon, nec malum nec bonum; oderat enim Absalom Amnon. 23. Factum est autem post tempus biennii, ut tonderentur oves Absalom in Baalhasor. 24. Venit autem Absalom ad regem, et ait: Ecce tondentur oves servi tui; veniat, oro, rex cum servis suis ad servum suum. 25. Dixitque rex ad Absalom: Noli, fili mi, noli rogare ut veniamus omnes, et gravemus te. Cum autem cogeret eum, et noluisset ire, benedixit ei. 26. Et ait Absalom: Si non vis venire, veniat, obsecro, nobiscum saltem Amnon frater meus. Dixitque ad eum rex: Non est necesse ut vadat tecum. 27. Coegit itaque Absalom eum, et dimisit cum eo Amnon et universos filios regis. 28. Praeceperat autem Absalom pueris suis, dicens: Observate cum temulentus fuerit Amnon vino, et dixero vobis: Percutite eum, interficite eum. Nolite timere; ego enim sum qui praecipio vobis. Roboramini, et estote viri fortes. 29. Fecerunt ergo pueri Absalom adversum Amnon, sicut praeceperat eis Absalom. Surgentesque omnes filii regis, ascenderunt singuli mulas suas, et fugerunt. 30. Cumque adhuc pergerent in itinere, fama pervenit ad David, dicens: Percussit Absalom omnes filios regis, et non remansit ex eis saltem unus. 31. Surrexit itaque rex, et scidit vestimenta sua, et cecidit super terram, et omnes servi illius qui assistebant ei, sciderunt vestimenta sua. 32. Respondens autem Jonadab filius Semmaa fratris David, dixit: Ne aestimet dominus meus rex quod omnes pueri filii regis occisi sint; Amnon solus mortuus est, quoniam in ore Absalom erat positus ex die qua oppressit Thamar sororem ejus. 33. Nunc ergo ne ponat dominus meus rex super cor suum verbum istud, dicens: Omnes filii regis occisi sunt; quoniam Amnon solus mortuus est. 34. Fugit autem Absalom. Et levavit puer speculator oculos suos, et aspexit; et ecce populus multus veniebat per iter devium ex latere montis. 35. Dixit autem Jonadab ad regem: Ecce filii regis adsunt; juxta verbum servi tui, sic factum est. 36. Cumque cessasset loqui, apparuerunt et filii regis; et intrantes levaverunt vocem suam, et fleverunt; sed et rex et omnes servi ejus fleverunt ploratu magno nimis. 37. Porro Absalom fugiens, abiit ad Tholomai regem Gessur. 38. Absalom autem fuit ibi tribus annis. 39. Cessavitque rex David persequi Absalom.
Versus 1: Amor Amnonis in Thamar
1. FACTUM EST AUTEM, POST HAEC, UT ABSALOM FILII DAVID SOROREM SPECIOSISSIMAM, VOCABULO THAMAR, ADAMARET AMNON FILIUS DAVID. Ergo erat "Thamar" soror Amnon agnata, puta ex eodem patre Davide, sed ex alia matre; Amnon enim natus erat ex Achinoam Jezraelitide. Eadem Thamar soror erat germana Absalomi ex eodem patre Davide, et eadem matre, scilicet filia Tholomai regis Gessur; ideoque Absalom sororis suae germanae stuprum ultus est caede Amnon fratris sui. Porro Thamar Hebraice idem est quod palma: Absalom patris par; Amnon fidelis et stabilis: quare haec nomina non nisi per antiphrasin dictis personis competunt. Amnon enim fuit infidelis et instabilis: Absalom turbavit regnum Davidis, Thamar vitium passa est, quod palma invicta non patitur.
Versus 2: Morbus Amoris
2. ITA UT PROPTER AMOREM EJUS AEGROTARET. Hic morbus amoris a medicis vocatur eros, id est amor, quo homo totus languescit, macrescit, marcescit, contabescit ex amoris vehementia.
CUM ESSET VIRGO, quae domi a patre Davide in Gynaeceao, inter caeteras virgines filiasque regis magna cura et custodia servabatur.
Versus 13: Preces Thamar
13. LOQUERE AD REGEM, ET NON NEGABIT ME TIBI. Existimabat puella simplex et ignara legis id posse fieri; licitum enim esse conjugium inter fratrem et sororem, si illa duntaxat esset agnata ex alia scilicet matre. Sed erravit. Lex enim Levit. XVIII, expresse omne conjugium inter fratres et sorores, etiam ex altero duntaxat parente, vetat sub poena mortis.
Versus 14: Stuprum
14. OPPRESSIT EAM. Ecce stuprum Amnonis vim inferentis sorori suae. Permisit hoc Deus ad castigandum adulterium Davidis patris. Amnon enim fuit filius Davidis primogenitus, eique dilectissimus, qui patris libidinem secutus vitiavit suam sororem. Hinc discant parentes esse casti ut filios exemplo magis quam verbo doceant castitatem. Si enim sint incesti, filii eorum incesti imitabuntur.
Versus 15: Amor in Odium Versus
15. ET EXOSAM EAM HABUIT AMNON ODIO MAGNO NIMIS. Naturalis ratio hujus odii, ait Cajetanus, a philosophis redditur, quod in tanto amore multa fiat effusio, quae valde alterat et immutat dispositionem et temperiem; et consequenter affectus mutat in contrarium, puta amorem in odium.
Addit Abulensis ex peculiari Dei providentia et castigatione id factum esse, ut scilicet ad amorem, qui excessive irrationabilis est, excessivum odium consequatur; ut hac ratione peccanti poena congrua detur per opposita. Dei enim statutum est, ut illi qui valde inique agunt, sibi ipsis poena sint. Unde S. Augustinus in Confession.: "Jussisti, Domine, et sic est, ut poena sibi sit omnis inordinatus animus."
Versus 16: Majus Malum Expulsionis
16. QUAE RESPONDIT EI: MAJUS EST HOC MALUM QUOD NUNC AGIS ADVERSUM ME, QUAM QUOD ANTE FECISTI, EXPELLENS ME, tum quia expulsio haec erat publica et infamis, cum violatio fuisset secreta; tum quia probrosa expulsio augebat dolorem; tum quia Thamar sperabat quod Amnon vitium sibi illatum tegeret, vel illud celando, vel se in uxorem ducendo: jam autem expulsa videbat et vitium publicari, et conjugium suum ab Amnone refutari.
Versus 21: Negligentia Davidis in Puniendo
21. NOLUIT CONTRISTARE SPIRITUM AMNON FILII SUI. Peccavit David non corrigendo, nec castigando Amnon filium suum de hoc tam infami stupro, praesertim cum lex id jubeat. Quare justo Dei judicio inde secuta sunt tot tantaque mala: nam Amnon occisus vitam perdidit, David pene regnum cum vita amisit, ulciscente sororis suae violationem Absalomo. Ita Abulensis, qui censet Davidem debuisse Amnonem ob stuprum morte punire, licet Cajetanus eum excuset, eo quod crimen esset occultum, nec ullo teste probari posset.
Versus 23: Mors Amnonis Post Biennium
23. FACTUM EST AUTEM POST TEMPUS BIENNII. Hinc patet caedem Amnon contigisse biennio post stuprum ab eo illatum Thamar: tam cito Dei vindicta persecuta est scelestum et incestum, eumque vita et regno privavit.
Versus 37: Fuga Absalomi in Gessur
37. ABSALOM FUGIENS ABIIT AD THOLOMAI FILIUM AMMIUD REGEM GESSUR. Fugit ergo ad avum suum maternum; ipse enim erat filius filiae Tholomai regis Gessur. Hic enim nepotem suum recepit, et tutatus est, eo quod ipse Thamar neptis suae stuprum ultus fuisset caede Amnon stupratoris.
38. FUIT IBI TRIBUS ANNIS. Hinc patet chronotaxis rerum tunc gestarum, quam assignavi cap. XII, vers. 25.