Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Numerantur 24 classes Levitarum ad canendum, psallendum et citharisandum deputatorum.
Textus Vulgatae: 1 Paralipomenon 25:1-31
1. Igitur David et magistratus exercitus, segregaverunt in ministerium filios Asaph, et Heman, et Idithun; qui prophetarent in citharis, et psalteriis, et cymbalis, secundum numerum suum dedicato sibi officio servientes. 2. De filiis Asaph: Zacchur, et Joseph, et Nathania, et Asarela, filii Asaph: sub manu Asaph prophetantis juxta regem. 3. Porro Idithun: filii Idithun, Godolias, Sori, Jeseias, et Hasabias, et Mathathias, sex, sub manu patris sui Idithun, qui in cithara prophetabat super confitentes et laudantes Dominum. 4. Heman quoque: filii Heman, Bocciau, Mathaniau, Oziel, Subuel, et Jerimoth, Hananias, Hanani, Eliatha, Geddelthi, et Romemthiezer, et Jesbacassa, Mellothi, Othir, Mahazioth; 5. omnes isti filii Heman Videntis regis in sermonibus Dei, ut exaltaret cornu: deditque Deus Heman filios quatuordecim, et filias tres. 6. Universi sub manu patris sui ad cantandum in templo Domini distributi erant, in cymbalis, et psalteriis, et citharis, in ministeria domus Domini juxta regem: Asaph videlicet, et Idithun, et Heman. 7. Fuit autem numerus eorum cum fratribus suis, qui erudiebant canticum Domini cuncti doctores, ducenti octoginta octo. 8. Miseruntque sortes per vices suas ex æquo tam major quam minor, doctus pariter, et indoctus.
Versus 1: Magistratus Exercitus
1. Magistratus exercitus, id est principes tam politici quam ecclesiastici; exercitus enim vocatur totus populus tam laicorum quam Levitarum ob multitudinem; erant enim multi et constipati, iique per ordines quasi acies dispositi, uti sunt milites in exercitu. Magistratus Levitarum, cap. XXIV, 6, vocantur «principes Sanctuarii.»
Qui prophetarent (id est qui canerent laudarentque Deum) in citharis, secundum numerum suum dedicato sibi officio servientes, q. d. quilibet in sua vice tanto numero canebant, quanto ad canendum destinati erant; una enim familia numerosior unum cantorum ordinem constituens plures habebat cantores, quam illa quæ pauciores in se domesticos continebat. Hebraice est viri operis in ministerio suo, id est viri diligentes, et scite fungentes munere suo, q. d. Isti omnes fuere musici peritissimi, inquit Vatablus.
Sub manu (sub regimine et directione) Asaph prophetantis (canentis Dei laudes) juxta regem, scilicet in arce Sion coram arca, juxta sedem Davidis, ubi nimirum ipsi sedere, et Dei laudibus interesse solebat. Nam verisimile est alios cantores fuisse deputatos ad canendum in Tabernaculo Moysis, quod erat in Gabaon; unde aliqui, ut utrosque comprehendant, explicant τὸ juxta regem, q. d. Juxta regis præscriptum et distributionem, ut hi in Sion, illi in Gabaon canerent.
Versus 3: Filii Idithun
3. Filii Idithun, Godolias, Sori, Jeseias, et Hasabias, et Mathathias, sex. — Recensiti hic sunt quinque duntaxat, ut patet eos numeranti. Deest ergo sextus, quem verisimile est esse «Semeiam,» qui nominatur vers. 17 in decima sorte; Semeias enim non nominatur inter filios Asaph nec inter filios Heman. Fuit ergo filius Idithun; horum trium enim filii hic describuntur, ut patet vers. 1.
Versus 5: Heman Videns Regis
5. Omnes isti filii Heman Videntis regis in sermonibus Dei. — Heman vocatur Videns, id est propheta, hoc est cantor divinarum laudum apud Davidem. «In sermonibus Dei,» id est cum Dei sermones, id est res et laudes canerentur, q. d. David in aula et mensa habebat suos symphoniacos, qui profana canebant ad regis honestam recreationem; hic vero Heman curabat duntaxat sacra cani in Tabernaculo, cum David divinis officiis vacaret. «Sermones ergo Dei» erant psalmi, hymni et cantica divinarum laudum.
Ut exaltaret cornu, id est ut canendo exaltaret magnitudinem, magnificentiam, et immensam majestatem, sapientiam, misericordiam, potentiam, clementiam et beneficentiam Dei. Ita Abulensis. Secundo, et magis præcise, q. d. Heman curabat cani psalmos, in quibus David orat, et prædicit exaltandum «cornu,» id est regnum, potentiam, et gloriam tam imperii sui, quam antitypi Christi. Hoc enim audire David erat gratissimum et desideratissimum. Unde crebro in psalmis de hac cornu exaltatione agit. Hinc Vatablus sic vertit: Qui erat regis videns in verbis divinis ut erigeretur cornu; idque sic explicat, q. d. Heman prophetavit de Davide quod assequeretur magnam famam et gloriam. «Cornu» enim significat dignitatem et gloriam, item robur et vires, ac si dicatur, ad exaltandam dignitatem et potentiam regiam. Asaph enim et Idithun canebant alios psalmos, qui ad populum erudiendum et consolandum spectabant, eumque ad pietatem et ad Deum secum laudandum excitabant.
Versus 7: Qui Erudiebant Canticum
7. Qui erudiebant canticum, id est «doctores,» ut sequitur, qui docebant reliquos scite canere et psallere tam voce, quam instrumentis musicis.
Versus 8: Doctus Pariter et Indoctus
8. Doctus pariter et indoctus, q. d. Æque peritus canendi ac imperitus, æque doctor ac discipulus, q. d. David distribuit cantores in 24 classes, et cuique classi dedit duodecim magistros musices peritos, qui cæteros docerent canere, eosque in cantu dirigerent et perficerent. Quocirca magistri hi universim fuere 288, ut dictum est vers. 7. Multiplica enim 24 per 12, resultabit numerus 288.