Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Manasses ob idololatriam et scelera vinctus in Babylonem traducitur, ubi pænitens regno restituitur, et Dei cultum restaurat. Succedit ei impius filius Amon, ac huic pius filius Josias.
Textus Vulgatae: II Paralipomenon 33:1-25
1. Duodecim annorum erat Manasses cum regnare cœpisset, et quinquaginta quinque annis regnavit in Jerusalem. 2. Fecit autem malum coram Domino, juxta abominationes gentium, quas subvertit Dominus coram filiis Israel: 3. et conversus instauravit excelsa, quæ demolitus fuerat Ezechias pater ejus: construxitque aras Baalim, et fecit lucos, et adoravit omnem militiam cœli, et coluit eam. 4. Ædificavit quoque altaria in domo Domini, de qua dixerat Dominus: in Jerusalem erit nomen meum in æternum, 5. Ædificavit autem ea cuncto exercitui cœli, in duobus atriis domus Domini. 6. Transireque fecit filios suos per ignem in Valle Benennom: observabat somnia, sectabatur auguria, maleficis artibus inserviebat, habebat secum magos, et incantatores: multaque mala operatus est coram Domino, ut irritaret eum. 7. Sculptile quoque et conflatile signum posuit in domo Dei, de qua locutus est Deus ad David et ad Salomonem filium ejus, dicens: In domo hac et in Jerusalem, quam elegi de cunctis tribubus Israel, ponam nomen meum in sempiternum. 8. Et moveri non faciam pedem Israel de terra, quam tradidi patribus eorum: ita duntaxat si custodierint facere quæ præcepi eis, cunctamque legem et cæremonias, atque judicia per manum Moysi. 9. Igitur Manasses seduxit Judam, et habitatores Jerusalem, ut facerent malum super omnes gentes, quas subverterat Dominus a facie filiorum Israel. 10. Locutusque est Dominus ad eum, et ad populum illius, et attendere noluerunt. 11. Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum: ceperuntque Manassen, et vinctum catenis atque compedibus duxerunt in Babylonem. 12. Qui postquam coangustatus est, oravit Dominum Deum suum: et egit pænitentiam valde coram Deo patrum suorum. 13. Deprecatusque est eum, et obsecravit intente: et exaudivit orationem ejus, reduxitque eum Jerusalem in regnum suum: et cognovit Manasses quod Dominus ipse esset Deus. 14. Post hæc ædificavit murum extra civitatem David, ad Occidentem Gihon in convalle, ab introitu portæ piscium per circuitum usque ad Ophel, et exaltavit illum vehementer: constituitque principes exercitus in cunctis civitatibus Juda munitis: 15. et abstulit deos alienos et simulacrum de domo Domini, aras quoque, quas fecerat in monte domus Domini, et in Jerusalem, et projecit omnia extra urbem. 16. Porro instauravit altare Domini, et immolavit super illud victimas, et pacifica, et laudem: præcepitque Judæ ut serviret Domino Deo Israel. 17. Attamen adhuc populus immolabat in excelsis Domino Deo suo. 18. Reliqua autem gestorum Manasse: et obsecratio ejus ad Deum suum: verba quoque Videntium, qui loquebantur ad eum in nomine Domini Dei Israel, continentur in sermonibus regum Israel. 19. Oratio quoque ejus et exauditio, et cuncta peccata atque contemptus, loca etiam in quibus ædificavit excelsa, et fecit lucos et statuas, antequam ageret pænitentiam, scripta sunt in sermonibus Hozai. 20. Dormivit ergo Manasses cum patribus suis, et sepelierunt eum in domo sua: regnavitque pro eo filius ejus Amon. 21. Viginti duorum annorum erat Amon cum regnare cœpisset, et duobus annis regnavit in Jerusalem. 22. Fecitque malum in conspectu Domini, sicut fecerat Manasses pater ejus, et cunctis idolis, quæ Manasses fuerat fabricatus, immolavit atque servivit. 23. Et non est reveritus faciem Domini, sicut reveritus est Manasses pater ejus: et multo majora deliquit. 24. Cumque conjurassent adversus eum servi sui, interfecerunt eum in domo sua. 25. Porro reliqua populi multitudo, cæsis iis qui Amon percusserant, constituit regem Josiam filium ejus pro eo.
Versus 3: Adoravit Omnem Militiam Coeli
3. Adoravit omnem militiam cœli, — puta Solem, Lunam, cæteraque sidera quæ quasi milites Dei ordinata acie incedunt, ac pro Deo, cum opus est, pugnant, vibrantque in hostes tonitrua et fulmina. Ita S. Hieronymus.
Versus 10: Locutusque Est Dominus ad Eum
10. LOCUTUSQUE EST DOMINUS AD EUM, — non per se, sed per Isaiam, aliosque Prophetas, IV Reg. cap. xxi, vers. 10.
Versus 11: Vinctum in Babylonem Duxerunt
11. VINCTUM CATENIS DUXERUNT IN BABYLONEM. — Manassi in carcere dabatur parvus panis ex furfuribus, parvo pondere, et parva mensura aquæ cum aceto, ut viveret, aiunt quidam Codices Græci hic, et Auctor imperfecti, hom. 1 in Matth. et S. Clemens, lib. II Constit. cap. xxii.
Versus 16: Immolavit Victimas et Pacifica
16. IMMOLAVIT SUPER ILLUD VICTIMAS (holocausta et hostias pro peccato) et pacifica (id est hostias pro pace, id est salute tum sua, tum populi) et laudem. — Hebraice תודות toda, id est hostias eucharisticas, in Dei laudem, et gratiarum actionem pro libertate recepta, ait Cajetanus et Vatablus.
Versus 19: Oratio Ejus et Sermones Hozai
19. Oratio quoque ejus. — Exstat oratio Manassis pœnitentis pia et proba, sed non habet auctoritatem Canonicæ Scripturæ ideoque in calcem Bibliorum rejecta est.
SCRIPTA SUNT IN SERMONIBUS HOZAI. — Hebræi apud S. Hieronymum censent Hozai esse Isaiam prophetam. Septuaginta Hozai accipiunt ut nomen non proprium, sed appellativum, vertuntque, videntium, id est prophetarum. Sic et Vatablus.