Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Catalogus redeuntium cum Zorobabel in Jerusalem, item munerum et donorum ad templi fabricam oblatorum.
Textus Vulgatae: I Esdrae 2:1-70
1. Hi sunt autem provinciae filii, qui ascenderunt de captivitate, quam transtulerat Nabuchodonosor rex Babylonis in Babylonem, et reversi sunt in Jerusalem et Judam, unusquisque in civitatem suam. 2. Qui venerunt cum Zorobabel, Josue, Nehemia, Sarahia, et Rahelaia, Mardochai, Belsan, Mesphar, Beguai, Rehum, Baana, numerus virorum populi Israel. 3. Filii Pharos, duo millia centum septuaginta duo. 4. Filii Sephatia, trecenti septuaginta duo. 5. Filii Area, septingenti septuaginta quinque. 6. Filii Phahath Moab, filiorum Josue: Joab, duo millia octingenti duodecim. 7. Filii Ælam, mille ducenti quinquaginta quatuor. 8. Filii Zethua, nongenti quadraginta quinque. 9. Filii Zachai, septingenti sexaginta. 10. Filii Bani, sexcenti quadraginta duo. 11. Filii Bebai sexcenti viginti tres. 12. Filii Azgad, mille ducenti viginti duo. 13. Filii Adonicam, sexcenti sexaginta sex. 14. Filii Beguai, duo millia quinquaginta sex. 15. Filii Adin, quadringenti quinquaginta quatuor. 16. Filii Ather, qui erant ex Ezechia, nonaginta octo. 17. Filii Besai, trecenti viginti tres. 18. Filii Jora, centum duodecim. 19. Filii Hasum, ducenti viginti tres. 20. Filii Gebbar, nonaginta quinque. 21. Filii Bethlehem, centum viginti tres. 22. Viri Netupha, quinquaginta sex. 23. Viri Anathoth, centum viginti octo. 24. Filii Azmaveth, quadraginta duo. 25. Filii Cariathiarim, Cephira, et Beroth, septingenti quadraginta tres. 26. Filii Rama et Gabaa, sexcenti viginti unus. 27. Viri Machmas, centum viginti duo. 28. Viri Bethel et Hai, ducenti viginti tres. 29. Filii Nebo, quinquaginta duo. 30. Filii Megbis, centum quinquaginta sex. 31. Filii Ælam alterius, mille ducenti quinquaginta quatuor. 32. Filii Harim, trecenti viginti. 33. Filii Lod, Hadid, et Ono, septingenti viginti quinque. 34. Filii Jericho, trecenti quadraginta quinque. 35. Filii Senaa, tria millia sexcenti triginta. 36. Sacerdotes: Filii Jadaia in domo Josue, nongenti septuaginta tres. 37. Filii Emmer, mille quinquaginta duo. 38. Filii Pheshur, mille ducenti quadraginta septem. 39. Filii Harim mille decem et septem. 40. Levitae: Filii Josue et Cedmihel filiorum Odoviae, septuaginta quatuor. 41. Cantores: Filii Asaph, centum viginti octo. 42. Filii Janitorum: filii Sellum, filii Ater, filii Telmon, filii Accub, filii Hatita, filii Sobai: universi centum triginta novem. 43. Nathinaei: filii Siha, filii Hasupha, filii Tabbaoth. 44. Filii Ceros, filii Siaa, filii Phadon, 45. filii Lebana, filii Hagaba, filii Accub. 46. Filii Hagab, filii Semlai, filii Hanan, 47. filii Gaddel, filii Gaher, filii Raia. 48. Filii Rasin, filii Necoda, filii Gazam. 49. Filii Aza, filii Phasea, filii Besee. 50. Filii Asena, filii Munim, filii Nephusim. 51. Filii Bacbuc, filii Hacupha, filii Harhur. 52. Filii Besluth, filii Magida, filii Harsa. 53. Filii Bercos, filii Sisara, filii Thema. 54. Filii Nasia, filii Hatipha. 55. Filii servorum Salomonis, filii Sotai, filii Sopheret, filii Pharuda. 56. Filii Jala, filii Dercon, filii Geddel. 57. Filii Saphatia, filii Hatil, filii Phochereth, qui erant de Asebaim, filii Ami. 58. Omnes Nathinaei, et filii servorum Salomonis, trecenti nonaginta duo. 59. Et hi qui ascenderunt de Thelmala, Telharsa, Cherub, et Adon, et Emer; et non potuerunt indicare domum patrum suorum et semen suum, utrum ex Israel essent. 60. Filii Dalaia, filii Tobia, filii Necoda, sexcenti quinquaginta duo. 61. Et de filiis Sacerdotum, filii Hobia, filii Accos, filii Berzellai, qui accepit de filiabus Berzellai Galaaditis uxorem, et vocatus est nomine eorum. 62. Hi quaesierunt scripturam genealogiae suae, et non invenerunt, et ejecti sunt de sacerdotio. 63. Et dixit Athersatha eis, ut non comederent de Sancto Sanctorum, donec surgeret sacerdos doctus atque perfectus. 64. Omnis multitudo quasi unus quadraginta duo millia trecenti sexaginta, 65. exceptis servis eorum, et ancillis, qui erant septem millia trecenti triginta septem: et in ipsis cantores atque cantatrices, ducenti. 66. Equi eorum septingenti triginta sex, muli eorum ducenti quadraginta quinque; 67. cameli eorum quadringenti triginta quinque, asini eorum, sex millia septingenti viginti. 68. Et de principibus patrum, cum ingrederentur templum Domini, quod est in Jerusalem, sponte obtulerunt in domum Dei ad exstruendam eam in loco suo. 69. Secundum vires suas dederunt impensas operis, auri solidos sexaginta millia, et mille, argenti mnas quinque millia, et vestes sacerdotales centum. 70. Habitaverunt ergo Sacerdotes, et Levitae, et de populo, et cantores et janitores, et Nathinaei, in urbibus suis, universusque Israel in civitatibus suis.
Versus 1: Hi Sunt Provinciae Filii
1. Hi sunt autem provinciae filii, — q. d. Hi sunt Judaei, qui in provincia Babylonis nati vel educati, ex ea remigrarunt in pristinam patrum sedem, puta in Jerusalem. Filii enim Provinciae vocantur, qui in ea ex advenis nati, vel educati diu habitavere. Haec enim phrasis significat nativitatem vel incolatum, ait Vatablus. Unde alii per filios intelligunt incolas. Sic vocantur «filii Sion, filii Orientis, filii Jerusalem, etc., filii,» id est «incolae.» Porro Provincia intelligitur Babylonia tum potens et dominans, sicut per Urbem nunc omnes intelligunt Romam: licet Beda per Provinciam hic intelligat Judaeam; ad hanc enim pertinebant, inquit, Judaei e Babylone in eam redeuntes, quasi filii Ecclesiae.
Et reversi sunt in Jerusalem, — ita tamen ut manerent Cyro et Persis quasi servi dominis subditi, et tributarii, ut liquet cap. IV, 13, et lib. II Esdrae VI, 36. Unde reges Persarum eis constituebant principes, uti Zorobabelem hic vers. 2, et cap. V, vers. 14, ac Esdram, et Nehemiam, cap. VII, vers. 14, et lib. II, cap. V, vers. 14.
Versus 2: Qui Venerunt cum Zorobabel
2. Qui venerunt cum Zorobabel, — Duce et Josue Pontifice, qui alio nomine dictus est «Jesus filius Josedec,» ut patet Zachar. I.
Mardochei. — Multi censent hunc esse Mardochaeum patruum Esther, qui redierit in Judaeam, ut possessiones paternas recuperaret, ac deinde reversus sit in Persidem, ubi sedem figere destinaverat.
Numerus virorum populi Israel, — Scilicet revertentis e Babylone in Jerusalem, est iste quem subjicio. Israel hic ponitur pro Juda et Benjamin, soli enim Judaei et Benjaminitae redeuntes hic numerantur. Alibi, cum Israel opponitur Judae, significat decem tribus, quae a Juda et Benjamin schisma facientes, regem sibi crearunt Jeroboam; illis enim abductis in Assyriam, ibique plane dispersis et quasi eversis, Israelis nomen et decus rediit et remansit in Juda; haec enim duodecim tribuum fuit nobilissima, imo regia. Sic dicitur Psalm. CXIII, 2: «Facta est Judaea sanctificatio ejus: Israel potestas ejus.» «Israel,» id est «Judaea,» in Psalmis enim crebro posterius hemistichium explicat ac confirmat prius, ut cum dicitur: «Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina.» Et Isaiae XLVIII: «Audite, ait, haec domus Jacob, qui vocamini nomine Israel, et de aquis Juda existis,» id est qui de fonte ac stirpe Juda propagati estis.
Versus 6: Filii Phahath Moab
6. Filii Phahath Moab (est nomen proprium viri. Vatablus vertit, filii Ducis (Chaldaeus enim pathat significat ducem) Moab. Ita cognominatus est, quod in Moab victoriam aliquam sit adeptus, aut quid praeclare gesserit.) Filiorum Josue, Joab, — q. d. Hi filii Phahath Moab, descendentes et progeniti ex filiis Josue et Joab (hi enim duo erant viri illo aevo celebres et charissimi) fuere 2812. Unde Vatablus vertit, filiorum Ducis Moab de filiis Josue et Joab 2812.
Versus 20: Filii Gebbar Nonaginta Quinque
20. Filii Gebbar nonaginta quinque, — ita legendum cum Hebraeo, Septuaginta et Romanis. Male ergo nonnulli legunt, nongenti.
Versus 21: Filii Bethlehem
21. Filii Bethlehem centum viginti tres. — Filii, id est cives et incolae, ut dixi vers. 1, sive ex civibus et incolis Bethlehem oriundi. Hucusque enim per patresfamilias distinxit capita; deinceps vero usque ad vers. 31, per urbes distinguit, forte quia patres erant ignoti vel obscuri.
Dices: Judaei jam per 70 annos fuerant in Babylone, unde plerique qui ex Bethlehem aliisque urbibus erant abducti, jam erant mortui, filii vero eorum erant nati in Babylone, etc. Respondeo ita esse, sed tamen iidem vocantur filii Bethlehem; quia a Bethlehemitis, qui ex Bethlehem venerant, erant progeniti. Aut certe Judaei in Babylone in suos vicos et pagos distributi, eis nomina Bethlehem aliarumque Judaeae urbium indiderunt, ut se in exilio memoria patriae suae solarentur, ut jam Hispani in Peru et Mexico urbibus suis indunt nomina urbium Hispaniae; ut vocantur Granata, Corduba, Vallisoletum, etc. Simili modo Helenus Priami filius, Troja eversa fugiens, urbem novam condens, nuncupavit eam Trojam. Audi Virgilium, lib. III Aeneid.:
Procedo, et parvam Trojam simulataque magnis Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum Agnosco, Scaeaeque amplector limina portae.
Ita Sanchez.
Versus 31: Filii Ælam
31. Filii Ælam. — Alius est hic Ælam ab illo vers. 7; sed mirum utrumque pares numerasse filios nepotes, scilicet 1254.
Versus 36: Sacerdotes
36. Sacerdotes (Hucusque laicos e tribu Juda et Benjamin recensuit, nunc recenset Sacerdotes, et vers. 40, Levitas, et vers. 43, Nathinaeos templi servos. Ait ergo:) Sacerdotes: filii Jadaia in domo Josue, — id est qui erant de domo et familia Josue, puta filii, et nepotes Jesu filii Josedec Pontificis, erant num. 973; Jadaia enim fuit ex posteris Jesu et Josedec, ut patet I Paral. IX, 10.
Versus 43: Nathinaei
43. Nathinaei, — id est donati, scilicet templi ministerio a Josue; erant enim hi Gabaonitae (ideoque Chananaei, non Judaei) qui ob fraudem suam ad hoc opus damnati fuere. Vide dicta Josue IX.
Versus 58: Omnes Nathinaei et Filii Servorum Salomonis
58. Omnes Nathinaei, et filii servorum Salomonis; — sicut Josue Gabeonitas, sic Salomon alios bello captos vel proselytos templo donavit. Hi vocantur «servi Salomonis:» unde ex eis multi ab eo addicti fuere fabricae templi, II Paral. II, 17.
Versus 59: Hi Qui Ascenderunt de Thelmala
59. Hi qui ascenderunt de Thelmala, Telharsa, Cherub, et Adon, et Emer. — Nomina sunt urbium Chaldaeae, e quibus hi emigrarunt in Judaeam. Hi non potuerunt probare se oriundos esse ex Judaeis, ut sequitur:
Versus 61: Filii Berzellai
61. Filii Berzellai, qui (Berzellai) accepit de filiabus Berzellai Galaaditis (Sacerdotis) uxorem, et vocatus est nomine eorum, (scilicet Sacerdotum.) — q. d. Hic Berzellai duxit uxorem filiam Berzellai sacerdotis, et per eam vocatus est Sacerdos, id est oriundus ex genere sacerdotali; sed cum id ex publicis Genealogiarum libris probare non posset, tam ipse quam filii ejus a sacerdotio rejecti fuere, donec Deus consuleretur.
Versus 63: Dixit Athersatha
63. Et dixit Athersatha. — Hic est Nehemias, inquit Lyranus, Cajetanus et Vatablus, idque liquet ex Nehem. VII, 64. Ubi idem narratur, quod hic. Unde videtur haec historia contigisse posterius sub Nehemia, et Nehem. VIII, 9, ubi dicitur: «Dixit autem Nehemias (ipse est Athersatha,) id est pincerna Regis;» ita a Chaldaeis vocatus a verbo Chaldaeo, tersa, id est abuit, et scata, id est bibit, q. d. alens potu regem, hoc est pincerna regis: loquitur hic Nehemias de se in tertia persona, aeque ac cap. XII, 26; sed in libro Nehemiae, ipse de se loquitur semper in prima persona. Unde nonnulli putarunt alium esse Nehemiam, qui fuit Esdrae socius, a Nehemia, qui inducitur lib. II Esdrae, ejusque est auctor. De Athersatha rursum dicam, Nehem. VIII, 9.
Ut non comederent de Sancto (cibo) Sanctorum, id est victimarum Deo sanctificatarum, id est oblatarum et sacrificatarum, hoc est ut non comederent de sacrificiis pro peccato oblatis, aut armum dextrum e victimis pacificis: hae enim cedebant solis sacerdotibus; quales se esse hi probare non poterant.
Donec surgeret sacerdos doctus atque perfectus. — Hebraice, sacerdos cum Urim et Thummim, q. d. Donec sacerdos aliquis summus vestibus Pontificalibus, in quibus erant Urim et Thummim, indutus, consulens Deum, ab eo perfecte doceretur an hi essent ex genere sacerdotali, an non. Est ergo metonymia.
Nota: «Urim et Thummim» inscripta vel intexta erant Rationali Pontificis. «Urim» Hebraice significat illuminationes; «Thummim,» perfectiones: quia sacerdos summus, Pontificalibus indutus, perfecte illuminatur a Deo circa ea, de quibus eum consulebat, ut patet Num. XXVII, 21. Allegorice significabatur Christus Pontifex, per quem lux et veritas facta est, Joan. I. Tropologice per haec duo admonebatur tum Pontifex, tum populus, studere veritati doctrinae, et perfectioni vitae: atque per haec duo anagogice aspirare ad lumen gloriae, et perfectam Dei fruitionem et amorem.
Versus 64: Omnis Multitudo Quasi Unus
64. Omnis multitudo quasi unus 42360. — Haec summa eorum, qui cum Jesu et Zorobabel in Judaeam redierunt, quam tamen non invenies, si sigillatim numeros singularum familiarum his assignatos per additionem computes: invenies enim duntaxat 29818; quare ut summam hic positam expleas, addendi sunt 12542: quam conflant illi, qui ex decem tribubus cum tribu Juda et Benjamin redierunt in Jerusalem; sed hic non recensentur. Porro hi ipsi eodem fere modo, demptis pauculis, numerantur Nehem. VII, 6 et seq.
Versus 65: Cantores Atque Cantatrices
65. Et in ipsis cantores atque cantatrices ducenti. — «Cantores» templo adhibebantur ad canendos Psalmos, «cantatrices» ad laicas cantiones, v. g. ad canendum in funeribus, nuptiis, conviviis, etc.; significatur latissimus fuisse Hebraeorum a Babylone reditus, ut prae gaudio canerent et jubilarent; juxta oraculum Isaiae LXVI: «Adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino in equis, et in quadrigis, et in lecticis et in mulis, et in carrucis ad montem sanctum Jerusalem.» Et Psalm. CXXV: «In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati» (Hebraice sicut somniantes, id est ita exultantes, ut videremur somniare reditum, non autem vere redire in patriam.) «Tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exultatione.»
Versus 66: Equi Eorum
66. Equi eorum 736, — Ita Hebraeus et Romani. Male ergo aliqui legunt, sexcenti.
Versus 68: Cum Ingrederentur Templum Domini
68. Cum ingrederentur templum Domini. — Templum jam erat a Chaldaeis exustum. Templum ergo hic vocatur locus, in quo steterat templum, quia is sacer erat, ac sacrificiis et divino cultui a Deo destinatus. Unde Judaei mox in eo altare erexerunt, in eoque sacrificarunt, ut patet Jerem. XLI, vers. 5; Baruch I, 10.
Versus 69: Auri Solidos Sexaginta Millia
69. Auri solidos sexaginta millia et mille, — hoc est sexaginta et unum millia: ita legunt Hebraeus et Romani. Alii, pro «sexaginta millia,» legunt: «quadraginta millia;» tot enim nominantur Nehem. VII, 5. De quo ibidem plura. Diversitas haec orta videtur ex transpositione ciphrarum obvia et facili: nam LX sunt 60; XL vero sunt 40. Vide Franciscum Lucam fuse hac de re disserentem in Notat. 79.