Cornelius a Lapide
Index
Argumentum
Nehemias primitus, ut patet Esdræ I, 23, ante Esdram (qui sub Artaxerxe rediit), sub Cyro cum Zorobabele et populo, Babylone reversus fuerat in Jerusalem, ut eam cum templo reædificaret. Unde eum ibi invenit Esdras, ut patet Esdræ I, cap. VIII, 9; verum cum Samaritani sub Cambyse Cyri filio fabricam urbis et templi impedirent per novem annos, Nehemias regressus est cum Zorobabele Babylonem, fuitque pincerna Artaxerxis; unde anno ejus vigesimo facultate ab eo impetrata restaurandæ urbis, rediit secundo in Jerusalem, eamque instauravit, et muris undique cinxit, spatio duodecim annorum, scilicet ab anno 20 Artaxerxis usque ad annum 32 ejusdem, ut patet cap. XIII, 6; quo facto, tertio rediit Babylonem, indeque tertio reversus est in Jerusalem, ibique paulo post mortuus. Audi Josephum, libro XI, capite v in fine: « Post hæc, inquit, et alia multa honesta et laude digna opera, Nehemias jam senex defunctus est. Vir ad virtutem et justitiam natus, et in populares suos beneficentissimus, relicto sempiterno sui monumento in Hierosolymitanis mœnibus. »
Zorobabel autem in Babylone mansit; ibique mortuus est, ut tradunt Hebræi in Seder-Olam, et lib. III Esdræ cap. III, IV et VI.
Quæres: Quis et qualis fuit Nehemias? Severus Sulpitius, S. Isidorus et Sixtus Senensis in Nehemia censent eum fuisse de tribu Juda. Verum sacerdotem eum fuisse ideoque oriundum ex tribu Levi, liquet II Machab. II, 21. Porro fuit ipse aulicus Artaxerxis, imo pincerna; unde ab eo obtinuit facultatem urbem reædificandi, idque fecit magno labore, magnaque fortitudine assidue certando cum hostibus fabricam impedientibus. Artaxerxes hic fuit Longimanus Xerxis filius, sub quo Pontifex Judæorum erat Eliasib filius Joacim, nepos Jesu Nehemiæ familiaris et adjutor.
Porro, Nehemias præter hunc librum scripsit alium de rebus quæ Judæis post reditum in Jerusalem contigerunt, cujus fit mentio II Machab. II, 13: « Inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Nehemiæ hæc eadem; et ut construens Bibliothecam congregavit de regionibus libros et Prophetarum, et David, et Epistolas Regum, et de donariis. »
Quæres secundo an hic Nehemias sit idem cum Nehemia, cujus meminit Esdras, cap. II et seq. Nonnulli censent esse diversum: probant primo, quia ille Esdras fuit unus e ducibus redeuntium e captivitate sub Cyro; quare tunc erat viginti annorum ut minimum. A primo autem anno Cyri usque ad annum 32 Artaxerxis Longimani, ad quem Nehemias hic noster pervenit, ut patebit cap. XIII, 6, fluxere 96. Quare tunc Nehemias erat ut minimum centum et sedecim annorum, ac proinde ineptus ad officium pincernæ Artaxerxis, multo ineptior ad laboriosam istam legationem, et profectionem e Jerusalem in Persidem ad Artaxerxem, de qua cap. XIII, 6; secundo, quia Nehemias hic passim de se loquitur in prima persona: de Nehemia autem Esdræ socio loquitur Scriptura in tertia persona, ut patet cap. VII, 65, et cap. VIII, 9; tertio, quia Nehemias hic vidit Jaddum qui fuit Pontifex, et occurrit Alexandro Magno, ut innuitur cap. XII, 11; debuisset ergo Nehemias esse ducentorum annorum (tot enim sunt ab Esdra et Cyro usque ad Alexandrum) et amplius.
Verum plures censent unum eumdemque esse Nehemiam, non duos, idque videtur verius. Nam Nehemias tam in hoc libro, quam in libro Esdræ, vocatur Athersatha. Audi lib. I, cap. VIII, 9: « Dixit autem Nehemias (ipse est Athersatha) et Esdras sacerdos; » secundo, quia quod de Athersatha, id est Nehemia, dicitur I Esdræ cap. II, 63, scilicet eum præcepisse ut sacerdotes incerti et dubii non comederent de victimis sanctificatis, donec oraculo pontificis constaret ipsos esse veros sacerdotes; idem prorsus de eodem dicitur Nehemiæ cap. VII, 65; tertio, quia hic Nehemias cap. VII, 7, dicitur cum Zorobabel et Josue, sive Jesu filio Josedec, sub Cyro, venisse in Jerusalem; quarto, quia cap. VIII, 9, Nehemias cum Esdra interpretatus est legem populo. Ergo unus fuit Nehemias idemque Esdræ socius, eo tamen junior. Ita Salianus, Sanchez et alii.
Ad primum respondeo, Nehemiam fuisse longævum, adeoque fortem et vegetum a Deo in multam senectutem conservatum, in commodum populi, ut Jerusalem reædificaret, et civium causam apud Artaxerxem ageret. Sic et Esdras fuit 132 annorum et amplius, ut in proœmio Esdræ ostendi.
Ad secundum respondeo, Nehemias hujus libri est auctor, ideoque hic subinde loquitur de se in prima persona, et non semper; nam in tertia persona de se loquitur, VII, 7 et 70, ac VII, 9.
Commentaria in Nehemiam, sive Lib. II Esdræ, Cap. I.
Ad tertium respondebo, cap. XII, vers. 11.
Allegorice, Nehemias fuit typus Christi tam nomine quam re: Nehemias enim Hebraice idem est quod consolator Dei; quia ipse a Deo missus est ad solatium populi, ut eum roboraret in reædificanda Jerusalem. Sic Christus a Patre missus est in carnem, ut consolaretur lugentes in Sion, ut Isaias cap. LXII, utque Ecclesiam veterem labantem restauraret, et in novam sanctamque transformaret, adeoque ut singulorum Christianorum animas faceret urbes, imo templa Dei: ita Beda, Glossa, alii atque S. Hieronymus, epist. ad Paulinum, cujus verba recitavi proœmio in Esdram.
Rursum Nehemias fuit uti genere et stirpe, sic et vitæ sanctitate magnisque animi dotibus illustris, ideoque Artaxerxi percarus, imo pincerna; sic et Christus ex Davide, Salomone, cæterisque regibus Judæ oriundus fuit sanctus sanctorum et sapiens sapientium, imo « plenus gratiæ et veritatis, » Joan. I, Luc. II.
Tertio, Nehemias ingenti labore et zelo Jerusalem reædificavit, ac Rempublicam fidelium optimis legibus communivit, atque pro ea contra Samaritanos assidue certavit, nec ullum pro ea periculum defugit, nullam fatigationem recusavit, adeoque ter Babylonem vel Persidem adiit, ter in Jerusalem rediit, licet jam grandævus et senex. Sic Christus divino zelo accensus ædificavit Ecclesiam tam militantem, quam triumphantem, eamque sanctissimis præceptis et consiliis Evangelicis ornavit et stabilivit; ac pro ea et animarum salute nullum laborem aut periculum detrectavit, sed totam vitam omnesque vires pro ejus salute impendit, ac tandem infamem et atrocem crucis mortem subiit. Idem imitentur Prælati, Principes, Pastores, Sacerdotes, Religiosi et Fideles zelosi.
Simili modo Esdras pro Israelis bono bis Babylonem adiit, bis in Jerusalem rediit. Carolus Magnus quater, ait Eginhardus in ejus Vita, Romam venit, ut Pontifici et Ecclesiæ Romanæ contra Longobardos aliosque hostes auxiliaretur. Unde Imperator, anno Domini 800, creari, et a Leone III Pontifice coronari meruit Romæ in Basilica S. Petri ipso festo Nativitatis Christi, ait Anastasius Bibliotheca et ex eo Baronius, anno Christi 800. S. Ludovicus bis expeditionem in Terram sanctam suscepit: ac licet in priore captus maleque acceptus fuisset, secundo tamen reversus peste exercitum invadente vitam in eadem posuit, ac moriens filiis posterisque ultimum hoc dedit monitum ut pro Dei gloria et Ecclesiæ salute ac tutela nullum discrimen reformidarent, nullum laborem detrectarent; sed, si opus sit, sanguinem vitamque in tam glorioso opere profunderent, ideoque se eis exemplo præivisse, ac lætum alacremque in causa tam pia mori. Lege ejus Vitam.