Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Enumerantur hi qui foedus populi cum Deo initum subsignarunt, qui pollicentur mandata Dei universa servaturos, ac nominatim Sabbatum, annumque septimum: item decimas, ac primitias a lege statutas persoluturos, utpote in quibus hucusque negligentes et praevaricatores exstiterant.
Textus Vulgatae: II Esdrae 10:1-39
1. Signatores autem fuerunt Nehemias, Athersatha filius Hachelai et Sedecias, 2. Saraias, Azarias, Jeremias, 3. Pheshur, Amarias, Melchias, 4. Hattus, Sebenia, Melluch, 5. Harem, Merimuth, Obdias, 6. Daniel, Genthon, Baruch, 7. Mosollam, Abia, Miamin, 8. Maasia, Belgai, Semeia: hi Sacerdotes. 9. Porro Levitae, Josue filius Azaniae, Bennui de filiis Henadad, Cedmihel, 10. et fratres eorum, Sebenia, Odaia, Celita, Phalaia, Hanan, 11. Micha, Rohob, Hasebia, 12. Zachur, Serebia, Sabania, 13. Odaia, Bani, Baninu. 14. Capita populi, Pharos, Phahathmoab, Elam, Zethu, Bani, 15. Bonni, Azgad, Bebai, 16. Adonia, Bergoai, Adin, 17. Ater, Hezecia, Azur, 18. Odaia, Hasum, Besai, 19. Hareph, Anathoth, Nebai, 20. Megphias, Mosollam, Hazir, 21. Mesizabel, Sadoc, Jeddua, 22. Pheltia, Aanan, Anaia, 23. Osee, Hanania, Hasub. 24. Alohes, Phalea, Sobec, 25. Rehum, Hasebna, Maasia, 26. Echaia, Hanan, Anan, 27. Melluch, Haran, Baana: 28. et reliqui de populo, Sacerdotes, Levitae, janitores et cantores, Nathinaei, et omnes qui se separaverunt de populis terrarum ad legem Dei, uxores eorum, filii eorum et filiae eorum, 29. omnes qui poterant sapere spondentes pro fratribus suis, optimates eorum, et qui veniebant ad pollicendum, et jurandum ut ambularent in lege Dei, quam dederat in manu Moysi servi Dei, ut facerent et custodirent universa mandata Domini Dei nostri, et judicia ejus, et caeremonias ejus, 30. et ut non daremus filias nostras populo terrae, et filias eorum non acciperemus filiis nostris. 31. Populi quoque terrae, qui important venalia, et omnia ad usum, per diem sabbati ut vendant, non accipiemus ab eis in sabbato, et in die sanctificato. Et dimittemus annum septimum, et exactionem universae manus. 32. Et statuemus super nos praecepta ut demus tertiam partem sicli per annum ad opus domus Dei nostri. 33. Ad panes propositionis, et ad sacrificium sempiternum, et in holocaustum sempiternum in sabbatis, in calendis, in solemnitatibus, et in sanctificatis, et pro peccato: ut exoretur pro Israel, et in omnem usum domus Dei nostri. 34. Sortes ergo misimus super oblationem lignorum, inter Sacerdotes, et Levitas, et populum, ut inferrentur in domum Dei nostri per domos patrum nostrorum, per tempora, a temporibus anni usque ad annum: ut arderent super altare Domini Dei nostri, sicut scriptum est in lege Moysi: 35. et ut afferremus primogenita terrae nostrae, et primitiva universi fructus omnis ligni, ab anno in annum in domo Domini. 36. Et primitiva filiorum nostrorum, et pecorum nostrorum, sicut scriptum est in lege, et primitiva boum nostrorum et ovium nostrarum, ut offerrentur in domo Dei nostri, Sacerdotibus qui ministrant in domo Dei nostri: 37. et primitias ciborum nostrorum, et libaminum nostrorum, et poma omnis ligni, vindemiae quoque et olei, afferemus Sacerdotibus ad gazophylacium Dei nostri, et decimam partem terrae nostrae Levitis. Ipsi Levitae decimas accipient ex omnibus civitatibus operum nostrorum. 38. Erit autem Sacerdos filius Aaron cum Levitis in decimis Levitarum, et Levitae offerent decimam partem decimae suae in domo Dei nostri, ad gazophylacium in domum thesauri. 39. Ad gazophylacium enim deportabunt filii Israel, et filii Levi, primitias frumenti, vini et olei: et ibi erunt vasa sanctificata, et Sacerdotes, et cantores, et janitores, et ministri, et non dimittemus domum Dei nostri.
Versus 1: Signatores Foederis
1. Signatores (foederis populi cum Deo initi) FUERUNT NEHEMIAS (quasi dux), ATHERSATHA, FILIUS HACHELAI. — Alius est hic a Nehemia, qui Athersatha quoque nuncupabatur.
Versus 28: Qui Se Separaverunt ad Legem Dei
28. Et omnes qui se separaverunt de populis terrarum AD LEGEM DEI, — qui scilicet a gentilismo conversi sunt ad Judaismum, factique proselyti.
Versus 29: Omnes Qui Poterant Sapere
29. OMNES QUI POTERANT SAPERE. — Refer ad «filii;» q. d. Omnes filii proselytorum, qui non erant infantes, sed adulti et rationis compotes, signarunt quoque hoc foedus. SPONDENTES (erant) PRO FRATRIBUS SUIS OPTIMATES EORUM, — q. d. In tanto numero non poterant omnes hoc foedus signare: quare optimates soli jurarunt et obsignarunt pro caeteris contribulibus suis.
Et qui (similes optimatibus erant in populo praecipui) veniebant ad pollicendum et jurandum. — Hebraice additur cum execratione, dicentes: Deus nos puniat, si non servaverimus ejus mandata.
Versus 31: Dimittemus Annum Septimum
31. DIMITTEMUS ANNUM SEPTIMUM, — sive Sabbaticum, q. d. Sinemus terram anno septimo sabbatisare, ut agros non colamus, sed sponte in eis nata pauperibus relinquamus, juxta legem Exodi XXIII, 11. ET EXACTIONEM UNIVERSAE MANUS, — q. d. Dimittemus pariter debitoribus ea quae per syngrapham manus eorum nobis sunt debita, ita scilicet ut anno septimo ea non exigamus. Hoc enim lex pariter jubebat, ut, cum terra non coleretur anno septimo, eodem quoque debita ex fructibus terrae solvenda non solverentur.
Versus 33: In Sanctificatis
33. Et in sanctificatis, — id est, in hostiis pacificis, quae Deo offeruntur; has enim distinguit a victimis pro peccato, de quibus proxime sequitur.
Versus 34: A Temporibus Anni Usque ad Annum
34. A TEMPORIBUS ANNI USQUE AD ANNUM, — id est quotannis, sive singulis annis.
Versus 37: Decimam Partem Terrae
37. DECIMAM PARTEM TERRAE, — id est decimas fructuum terrae. Nec enim Levitae terram possidere poterant, sed tantum ex ea fructuum decimas accipere. OPERUM NOSTRORUM. — Hinc patet Judaeos decimas solvisse non tantum agrorum, sed et laborum et operum suorum, ut ex lucro inde eis proveniente decimam partem darent Levitis.
Versus 38: Sacerdos Filius Aaron cum Levitis
38. ERIT AUTEM SACERDOS FILIUS AARON CUM LEVITIS IN DECIMIS LEVITARUM, (id est sacerdotes filii Aaronis habebunt partem decimarum cum Levitis, nimirum decimam decimae. Nam ut sequitur:) Levitae offerent decimam partem decimae suae IN DOMO DEI. — Igitur decimam decimarum suarum partem Levitae dabant sacerdotibus, sacerdotes vicissim decimam decimae suae dabant Pontifici, qui proinde erat dives valde et opulentus, ut dixi Num. XVIII.
Versus 39: Non Dimittemus Domum Dei
39. ET IBI ERUNT VASA SANCTIFICATA, ET SACERDOTES, ET CANTORES, ET JANITORES, ET MINISTRI, — dum tempore vicis suae in templo ministrant. Hi enim habitabant in cubiculis templo annexis, quae exedrae et gazophylacia dicebantur, ibique alebantur; nam sumptu colonorum et Levitarum ad haec gazophylacia deferri debebant primitiae, quae sacerdotibus cedebant. Spondent ergo Hebraei se omnia haec diligenter curaturos, quae antea neglexerant. ET NON DIMITTEMUS DOMUM DEI, — q. d. Curabimus omnia quae ad templi usus et Sacerdotum ac Levitarum sustentationem pertinent. Haec ergo se facturos jurant, quia in eis hucusque negligentiores exstiterant.