Cornelius a Lapide

Commentaria in Ecclesiasticum: Preliminaria


Index


Pagina Tituli

Commentaria in Scripturam Sacram R. P. Cornelii a Lapide e Societate Jesu, Sanctae Scripturae olim Lovanii, postea Romae Professoris. Accurate recognovit ac notis illustravit Augustinus Crampon, Dioecesis Ambianensis Presbyter.

Editio Nova. Accurate expurgata mendis quae in priorem irrepserant. Tomus Nonus: In Ecclesiasticum.

Parisiis. Apud Ludovicum Vivès, Bibliopolam Editorem, 13, Via vulgo dicta Delambre, 13. MDCCCXCI.


Votum: Jesu Uni et Trino; Jesu Gemino Sirach; Jesu Antitypo Christo

Moyses et Prophetae celebrant Jehova trinum in increata Deitatis S. Triade, Patrem, Filium et Spiritum Sanctum, Siracides nobis hic exhibet Jesum trinum in creata hominum trium homonymorum ternione; Jesum Sirach libri auctorem, Jesum Sirach interpretem, et Jesum Christum utriusque antitypum. Illic ternio est Trinitatis personarum in eadem essentia Dei individua: hic triumviratus Jesu in eadem essentia hominis specifica. Illius mysterium est ἄρρητον καὶ ἀνεκφώνητον, ineffabile et inexplicabile, uti ostendi prologo in Isaiam: hujus pariter salus et redemptio admirabilis est et ineffabilis. Illic Jesus amor noster medius intercedit inter Patrem et Spiritum Sanctum: hic medius intercedit inter avum et nepotem. Jesum enim salvatorem nostrum uterque Siracides et nomine, et doctrina, imo prophetia, et actione, sanctitateque, et passione, et resurrectione, posthumaque gloria, velut alter Job ad vivum praefigurat, uti ex decursu operis, praesertim cap. I, XXIV, XXXVI et LI, liquido patebit.

Quocirca unus Jesus noster in gemino Siracide spirat, loquitur, docet, praedicat, prophetat, ut ipse utriusque anima, mens et spiritus esse videatur.

Unus est sol, sed per condensationem radiorum in nube rotunda et spissa tralucens, binus et subinde trinus resplendet, ut parelius velut trinus sol appareat. Unus pariter est sapientiae, ἥλιος id est sol, Jesus Christus; sed in utroque Siracide, velut in parelio, geminoque sole trinus refulget. Igitur hi sunt tres soles sapientiae, imo unus sol in gemino parelio unius ternique Jesu coruscans. En tibi Jesus trinus et unus: binus enim est in Siracide, tertius in Christo: binus in typo, unus in antitypo: binus in imagine, unus in exemplari: binus in umbra, unus in corpore. Uterque enim Siracides Jesum Christum typice, velut umbra et imago, signat et repraesentat. Tu ergo, Jesu Siracide, a Jesu Christo, puta a Verbo Patris incarnando, et in Dei praescientia jam incarnato, coelesti lumine collustratus, tuam in Deum fidem, pietatem et zelum testatus es, tuamque sapientiam, virtutem et spiritum Hebraeis, et saeculorum omnium posteris aspirasti; nunc e coelo tuis precibus eumdem omnibus aspira. Tu Jesu Siracide junior, velut germanus avitae patrum fidei et zeli filius et haeres, interpretando hunc avi tui librum, Graecis, Latinis caeterisque gentibus ejusdem fidem, sapientiam et spiritum communicas, ac infidelium impiorumque quorumlibet perfidiam, perfidamque impietatem jugulas, erroresque et vitia sacris hisce gnomis extirpas. Dixisti enim cap. L, 27: Duas gentes odit anima mea: tertia autem non est gens, quam oderim: qui sedent in monte Seir, et Philistiim, et stultus populus qui habitat in Sichimis. Odisti ergo Idumaeos, Philistinos, et Sichimitas sive Samaritas, velut juratos Ecclesiae et populi Dei hostes.

Uterque praelusistis Christo Jesu, qui pariter odit Saracenos, Paganos, Haereticos: odit, inquam, non ipsos, sed eorum errores et haereses: ipsos enim ad sui agnitionem, fidem et salutem traducere, sanguinis sui impendio satagit. Omnes Jerusalem terrestrem, et modo coelestem, trinis, iisque perennibus vestrae gratiae et gloriae fulgoribus illuminastis, et jugiter illuminatis. Date huic aevo, quaeso, ut eam a Saracenis occupatam postliminio vestrae fidei et Ecclesiae restitutam aspiciamus et gratulemur. Terram sanctam pedibus calcastis, ore docuistis, manibus sanctificastis: nunc eam pollutis pedibus calcant Agareni, eamque sacrilego ore contaminant, et immundis manibus conspurcant. Restituite eam avitae veritati et sanctitati, quam a vobis, velut a maternis uberibus, hausit et suxit, ut omnes ejus incolae Deum verum, ejusque Filium unigenitum Jesum Christum, mundi redemptorem agnoscant, colant, celebrent. Ita ipsa postliminio reddetur suo Jesu et ישועה Jeschua, suo, inquam, Salvatori (quem olim orbi peperit) et saluti. Amen.