Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Hypocritis, qui ficte verbum Dei a Propheta requirebant, minatur tum realem, per plagas et verbera; tum fictam et fallacem, per pseudoprophetas responsionem. Secundo, vers. 14, edicit, quod, etiamsi Noe, Job et Daniel orarent pro Judæis, non eos exaudiret: reliquias tamen ex eis servandas, vers. 22, promittit.
Textus Vulgatae: Ezechiel 14:1-23
1. Et venerunt ad me viri seniorum Israel, et sederunt coram me. 2. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 3. Fili hominis, viri isti posuerunt immunditias suas in cordibus suis, et scandalum iniquitatis suæ statuerunt contra faciem suam: numquid interrogatus respondebo eis? 4. Propter hoc loquere eis, et dices ad eos: Hæc dicit Dominus Deus: Homo, homo de domo Israel, qui posuerit immunditias suas in corde suo, et scandalum iniquitatis suæ statuerit contra faciem suam, et venerit ad prophetam interrogans per eum me: ego Dominus respondebo ei in multitudine immunditiarum suarum: 5. ut capiatur domus Israel in corde suo, quo recesserunt a me in cunctis idolis suis. 6. Propterea dic ad domum Israel: Hæc dicit Dominus Deus: Convertimini, et recedite ab idolis vestris, et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras. 7. Quia homo, homo de domo Israel, et de proselytis quicumque advena fuerit in Israel, si alienatus fuerit a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suæ statuerit contra faciem suam, et venerit ad prophetam ut interroget per eum me: ego Dominus respondebo ei per me. 8. Et ponam faciem meam super hominem illum, et faciam eum in exemplum, et in proverbium, et disperdam eum de medio populi mei: et scietis quia ego Dominus. 9. Et propheta cum erraverit, et locutus fuerit verbum: ego Dominus decepi prophetam illum: et extendam manum meam super illum, et delebo eum de medio populi mei Israel. 10. Et portabunt iniquitatem suam: juxta iniquitatem interrogantis, sic iniquitas prophetæ erit: 11. ut non erret ultra domus Israel a me, neque polluatur in universis prævaricationibus suis; sed sint mihi in populum, et ego sim eis in Deum, ait Dominus exercituum. 12. Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 13. Fili hominis, terra cum peccaverit mihi, ut prævaricetur prævaricans, extendam manum meam super eam, et conteram virgam panis ejus: et immittam in eam famem, et interficiam de ea hominem et jumentum. 14. Et si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, Daniel et Job: ipsi justitia sua liberabunt animas suas, ait Dominus exercituum. 15. Quod si et bestias pessimas induxero super terram ut vastem eam; et fuerit invia, eo quod non sit pertransiens propter bestias: 16. Tres viri isti si fuerint in ea, vivo ego, dicit Dominus Deus, quia nec filios, nec filias liberabunt: sed ipsi soli liberabuntur, terra autem desolabitur. 17. Vel si gladium induxero super terram illam, et dixero gladio: Transi per terram: et interfecero de ea hominem et jumentum: 18. et tres viri isti fuerint in medio ejus: vivo ego, dicit Dominus Deus, non liberabunt filios, neque filias: sed ipsi soli liberabuntur. 19. Si autem et pestilentiam immisero super terram illam, et effudero indignationem meam super eam in sanguine, ut auferam ex ea hominem et jumentum: 20. et Noe, et Daniel, et Job fuerint in medio ejus: vivo ego, dicit Dominus Deus, quia filium et filiam non liberabunt: sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas. 21. Quoniam hæc dicit Dominus Deus: Quod et si quatuor judicia mea pessima, gladium, et famem, ac bestias malas, et pestilentiam, immisero in Jerusalem, ut interficiam de ea hominem et pecus: 22. tamen relinquetur in ea salvatio educentium filios et filias: ecce ipsi ingredientur ad vos, et videbitis viam eorum et adinventiones eorum, et consolabimini super malo quod induxi in Jerusalem, in omnibus quæ importavi super eam. 23. Et consolabuntur vos, cum videritis viam eorum et adinventiones eorum: et cognoscetis quod non frustra fecerim omnia quæ feci in ea, ait Dominus Deus.
Versus 1: Men of the Elders
1. VIRI SENIORUM. — Id est ex senioribus Israel, puta primores et magistratus: hi enim fere creabantur ex senibus. Unde et senatus a senio nomen accepit, ait Cicero De Senectute. Venerant isti ad Ezechielem, ut eum consulerent, sed ficte: propterea sederunt cum eo: quapropter revelat Deus Prophetæ quales sint, nimirum hypocritæ, ne miretur si pro ipsorum meritis dure respondeat, aut omnino non respondeat. Hoc est quod ait: « Numquid interrogatus respondebo eis? »
Versus 3: They Have Set Up Their Uncleannesses in Their Hearts
3. POSUERUNT IMMUNDITIAS SUAS IN CORDIBUS SUIS — Id est, ut Aquila: Dedicarunt idola in corde suo, scilicet quasi in altari, id est ea cordi intime impresserunt, cum exterius præ se ferant Dei veri cultum, ac verbi Dei et prophetiæ cupiditatem.
cultum, ac verbi Dei et prophetiæ cupiditatem. ET SCANDALUM INIQUITATIS.
cultum, ac verbi Dei et prophetiæ cupiditatem. ET SCANDALUM INIQUITATIS. — Id est idola quæ eis sunt scandalum, et occasio omnis iniquitatis, id est culpæ et pænæ ac ruinæ, ut impingant et corruant in omnia mala omnesque plagas. STATUERUNT CONTRA FACIEM SUAM, — ut iis fixe oculos et animum pascant et oblectent, q.
gas. STATUERUNT CONTRA FACIEM SUAM, — ut iis fixe oculos et animum pascant et oblectent, q. d. Animum plene defixerunt in idolis, illorum cultum sibi pro fine, summoque bono constituerunt. Aliter Septuaginta: Tormentum, vel pænam iniquitatis suæ statuerunt contra faciem suam, id est, ut Theodoretus, sciunt pænas idololatris a me decretas, et non curant, sed pergunt in idololatria; atque, ut Scholiastes, impudenter peccant, neglecta mea supplicii comminatione. NUMQUID INTERROGATUS RESPONDEBO EIS?
comminatione. NUMQUID INTERROGATUS RESPONDEBO EIS? — Hebraice: Numquid interrogatus interrogabor, vel requisitus requirar? id est, licet roger ab eis, verene rogatus, et ad respondendum obligatus censeor? q. d. Non: ficte enim me rogant ii qui in corde gerunt et rogant idola. Ita Origenes et Vatablus ac S. Hieronymus, dicens: « Qui cum pristinis vitiis ad Prophetam venerit sciscitandum, ego respondebo juxta cor et immunditias suas, ut juxta quod vult et credit, ita et audiat. Non enim meretur correctionem, qui non discendi sed tentandi animo interrogat: nec meretur audire veritatem, qui fraudulenter interrogat, sed suo corde capiendus est. Sic Christus dixit scribis: Quid me tentatis, hypocritæ? Et rursum: Nec ego dicam in qua virtute hæc facio. » His enim quadrat illud Epicharmi: « Quid cæco cum speculo? » Præclare Ptolemæus, initio Almagesti: « Non disseras, inquit, nisi cum eo qui veritatem concedit; nec respondeas nisi a te quærenti consilium, et cupide recipienti.
Versus 4: Every Man Every Man
4. HOMO, HOMO. — Hebraice, vir, vir, hoc est quilibet vir, quicumque. Tropologice S.
HOMO, HOMO. — Hebraice, vir, vir, hoc est quilibet vir, quicumque. Tropologice S. Hieronymus: « Duplex, ait, est homo, exterior in ore, et interior in corde.
me: ego Dominus respondebo ei in multitudine immunditiarum suarum: 5. ut capiatur domus Israel in corde suo, quo recesserunt a me in cunctis idolis suis. 6. Propterea dic ad domum Israel: Hæc dicit Dominus Deus: Convertimini, et recedite ab idolis vestris, et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras. 7. Quia homo, homo de domo Israel, et de proselytis quicumque advena fuerit in Israel, si alienatus fuerit a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suæ statuerit contra faciem suam, et venerit ad prophetam ut interroget per eum me: ego Dominus respondebo ei per me. 8. Et ponam faciem meam super hominem illum, et faciam eum in exemplum, et in proverbium, et disperdam eum de medio populi mei: et scietis quia ego Dominus. 9. Et propheta cum erraverit, et locutus fuerit verbum: ego Dominus decepi prophetam illum: et extendam manum meam super illum, et delebo eum de medio populi mei Israel. 10. Et portabunt iniquitatem suam: juxta iniquitatem interrogantis, sic iniquitas prophetæ erit: 11. ut non erret ultra domus Israel a me, neque polluatur in universis prævaricationibus suis; sed sint mihi in populum, et ego sim eis in Deum, ait Dominus exercituum.
Versus 5: So That the House of Israel May Be Caught in Their Own Heart
5. UT CAPIATUR DOMUS ISRAEL IN CORDE SUO. — Id est, ut Israel suo affectui et desiderio obsequens, eo quasi laqueo capiatur, q. d. Ipsi sibi laqueos in corde tetenderunt, quibus illaqueabuntur. Nota appetitus et concupiscentias esse retia et laqueos desideranti, quibus ipse capitur; et sæpe strangulatur. Sic et falsi prophetæ, concionatores, confessarii, qui concupiscentias suorum fovent, laquei sunt animarum. Vere dixit Sapiens, Proverb. v, 22: « Iniquitates suæ capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur; » et Isaias, cap. v, 18: « Væ, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum. » Vide ibi dicta, uti et Rom. i, 24: « Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum. »
Versus 7: Concerning Proselytes
7. DE PROSELYTIS. — Proselyti, id est advenæ, vocantur gentiles aliunde advenientes, ut inserantur religioni Judæorum et populo Dei. Hi vocantur timentes Deum, Actor. xiii, 16. Nota hic, nolle Deum ut Judæi permittant peregrinos apud se colere idola; multo ergo minus christiani debent hæreticos pati suam apud se hæresin exercere, ait Maldonatus. PER ME, — non per Prophetæ verbum, sed per me, et mea flagella, quæ ei immittam; aut, q. d. Ego ipse pronuntiabo sententiam meam contra eum. Unde sequitur:
non per Prophetæ verbum, sed per me, et mea flagella, quæ ei immittam; aut, q. d. Ego ipse pronuntiabo sententiam meam contra eum. Unde sequitur:
Versus 8: I Will Make Him an Example
8. FACIAM EUM IN EXEMPLUM, — divinæ ultionis, quod proferent, cum eam alicui proponere vel imprecari volent. IN PROVERBIUM, — in fabulam, ut in ore sit omnium; ut, cum grandem vindictam significare volent, pænam illius appellent, sicut Tantali et Tityi pænas dicimus.
ari volent. IN PROVERBIUM, — in fabulam, ut in ore sit omnium; ut, cum grandem vindictam significare volent, pænam illius appellent, sicut Tantali et Tityi pænas dicimus.
Versus 9: The Prophet
9. PROPHETA, — id est pseudopropheta; nam verus errare nequit. EGO DOMINUS DECEPI, — id est decipi permisi, non redargui cum possem, toleravi ejus mendaces prophetias et promissiones, ut per eum puniam interrogantes, non me, sed idola et eorum prophetas.
PROPHETA, — id est pseudopropheta; nam verus errare nequit. EGO DOMINUS DECEPI, — id est decipi permisi, non redargui cum possem, toleravi ejus mendaces prophetias et promissiones, ut per eum puniam interrogantes, non me, sed idola et eorum prophetas. Par enim est ut fraudulento
mendacem deum et prophetam consulenti, ab eodem fraudulentum, captiosum et mendax responsum, sive oraculum detur. Agit enim de idololatris et pseudoprophetis, ut patet vers. 7, et ex eo quod subdit: « Delebo eum de medio populi. » Nam quomodo Deus decipiat prophetas, ipse declarat, III Reg. xxii, 21, ubi decepit prophetas Achab, non aliter quam permittendo ut spiritus mendacii, puta diabolus, eos deciperet. Et ratio ipsa et pietas docent Deum non posse esse auctorem mendacii, uti blasphemat Calvinus. Alii exponunt « decepi, » id est declaravi esse deceptum; alii, « decepi, » id est affeci eum pudore et pæna quam non exspectabat. Quæres, cur permissio deceptionis in Deo vocatur actio, puta deceptio?
Cur ait « decepi, » non, permisi decipi? Respondeo primo, quia permissio in Deo est actio, puta positivum decretum permittendi hanc vel illam deceptionem, hoc vel illud peccatum.
a positivum decretum permittendi hanc vel illam deceptionem, hoc vel illud peccatum. Sine hoc enim decreto prævio, nullus dæmon, vel homo impius alium decipere, peccare, aut agere quidquam posset, præsertim quia Deus ad deceptionem, uti et ad quemlibet actum peccati, generali suo concursu physice concurrere et cooperari debet; sine hoc enim Dei concursu nil effici, nil produci potest. Secundo, quia hæc permissio in Deo est certa et efficax, certoque ponit effectum.
Secundo, quia hæc permissio in Deo est certa et efficax, certoque ponit effectum. Præscit enim Deus ex eo quod penetrat, et funditus pervidet tum infirmitatem et propensionem humanæ, tum astutiam, vim et nequitiam diabolicæ voluntatis, quod talis homo hic et nunc positis talibus circumstantiis, certo et infallibiliter decipietur a dæmone, si ipsi dæmoni id permiserit, et laxaverit habenas ad eum tentandum et decipiendum; posita hac præscientia, dicit et decernit Deus: Permitto dæmoni ut talem tentet et decipiat; unde certo sequitur talem tentari et decipi. Sicut ergo qui canem venaticum coram lepore solvit et manu mittit, dicitur canem in leporem immittere, quia canis naturaliter et certo invadet leporem, si solvatur: ita et Deus dæmoni permittens certam deceptionem, quam sine Dei permissu facere non poterat, censetur per eum decipere. Quod enim quis per alium facit, hoc per se facere videtur. Aliter ergo permittit mala Deus, aliter homo: homo negative, Deus positive. Tertio, quia id facit Deus in pænam præcedentis peccati, v.
rtio, quia id facit Deus in pænam præcedentis peccati, v. g. hypocrisis et fraudis. Est ergo hæc deceptio punitio Dei, et pæna a Deo irrogata fraudulento. Quidni ergo Deo, quasi judici et vindici justo, ascribatur? Deus enim ex pleno et summo dominio quod obtinet in omnes creaturas et voluntates, eas vel active in bonum, vel permissive in malum dirigit, prout ejus providentiæ vel misericorditer, vel juste placuerit et libuerit; tamque certo permissio ejus effectum suum sortitur, quam actio, uti dixi. Cum ergo ex hac Dei permissione et punitione certo decipitur homo, a Deo decipi dicitur. Sic Deus « deludet illusores, » Proverb. iii, 34.
Moraliter, disce hic Deum talem se ostendere hominibus, talemque se erga eos exhibere quales ipsi sunt. Humilibus se exhibet mitem et humilem, sinceris sincerum, fidelibus fidelem, amantibus amicum, liberalibus liberalem, etc., superbis se præbet excelsum, subdolis subdolum, duris durum, avaris avarum, etc. Hoc est quod canit Psaltes, Psalm. xvii, 26: « Cum sancto sanctus eris (o Domine! sanctum, id est pium te erga eum gerendo, benignum te illi exhibendo), et cum viro innocente innocens eris: et cum electo electus eris, et cum perverso perverteris, » q. d. Bono, probato et electo, bonum, probatum et electum te exhibebis: « Cum perverso perverteris, » id est non candide, non benigne; sed (ut ita dicam), prave, maligne et perverse, id est vafre, severe et hostiliter ages; ac morem tibi proprium, qui est misereri et benefacere, invertes; quia ipse ab eo qui esse deberet, inversus et perversus est. Ita S. Hieronymus et Jansenius ibidem. Et Levit. xxvi, 27: « Sin autem nec per hæc audieritis me, sed ambulaveritis contra me: et ego incedam adversus vos in furore contrario, et corripiam vos septem (id est multis) plagis propter peccata vestra. » Sic incessit contra contumacem Pharaonem, alliciendo et mergendo eum dolose in mari Rubro; et contra superbum Nabuchodonosorem, convertendo eum in bestiam, Daniel. iv. Sic sæpe hypocritis et impiis populis dat hypocritas et impios reges et magistratus, discipulis indoctis indociles magistros, morosis uxoribus morosos maritos, parentibus perversis perversos filios, etc. Similia proverbia sunt: « Fallacia alia aliam trudit: Est pylus ante pylum: Lis litem serit, fraus fraudem: Pro cæco exoculatus est: Malum malo medica: Morbum morbo adure: Lutum luto purga: Cretiza cum Cretensi. »
sos filios, etc. Similia proverbia sunt: « Fallacia alia aliam trudit: Est pylus ante pylum: Lis litem serit, fraus fraudem: Pro cæco exoculatus est: Malum malo medica: Morbum morbo adure: Lutum luto purga: Cretiza cum Cretensi.
Versus 10: They Shall Bear Their Iniquity
10. PORTABUNT INIQUITATEM SUAM, — tam falsus propheta, quam qui eum consulit. Iniquitatem vocat vindictam et pænam iniquitatis. Est metonymia; ponitur enim causa pro suo effectu, culpa pro pæna. JUXTA INIQUITATEM.
Est metonymia; ponitur enim causa pro suo effectu, culpa pro pæna. JUXTA INIQUITATEM. — Id est ficte et mendaciter me roganti, ficte et mendaciter respondebo per pseudoprophetam. Secundo, pari pæna et interitu, uterque pro pari simulatione punietur, scilicet et consulens, et consultus pseudopropheta.
Versus 11: So That the House of Israel May No Longer Stray from Me
11. UT NON ERRET ULTRA DOMUS ISRAEL A ME, — videns scilicet alios, qui a me recesserunt, errasse, et esse punitos, q. d. Ut sic hac pæna Israelem a falsorum vatum sequela liberem. Ita Polychronius. 13. TERRA (habitatores terræ), UT PRÆVARICETUR PRÆVARICANS, — id est, ut valde prævaricetur.
Ita Polychronius. 13. TERRA (habitatores terræ), UT PRÆVARICETUR PRÆVARICANS, — id est, ut valde prævaricetur. Origenes hic, homil. 4, videtur terram ipsam accipere, quasi ea sit animata et ratione pollens, sicuti Plato censuit spiritum Dei esse animam mundi: sed loquitur metonymice; alibi enim contrarium diserte docet. CONTERAM VIRGAM PANIS.
— Hebraice baculum vel sustentaculum panis, id est panem, qui vitam sustentat, q. d. Immittam famem in eam. Vide de hac phrasi ea quæ dixi Isaiæ III, 1. 14.
Vide de hac phrasi ea quæ dixi Isaiæ III, 1. 14. ANIMAS SUAS, — id est seipsos, suam vitam et salutem.
Daniel typus Christi, cujus ultima et perfectissima ætas fuit 34 ejus anno. Daniel ergo adhuc vivens hic a Deo celebratur, et quasi canonizatur. Sic Nicolaus V Pontifex dixit de S. Antonino: « Tam recte canonizari potest S. Antoninus vivens, quam S. Bernardus defunctus. » Sic S. Agatha quasi canonizavit S. Luciam viventem: dum enim S. Lucia eam invocaret, peteretque ut matrem Eutychiam sanaret, audivit ab ea: « Quid a me petis, soror Lucia, quod ipsa poteris continuo præstare matri tuæ? » Sic et S. Paulus quasi canonizatus est a Deo dicente: « Vas electionis est mihi iste, » Actor. ix, 15; et Joannes Baptista, Luca i, 15; et Jeremias, cap. i, 5. Imperite ergo hæretici hos locos abutuntur, ut ex eo probent Sanctos in cælis non esse invocandos. Nam primo, Noe et Job, hoc tempore Ezechielis non erant in cælo, sed in limbo, id est in statu non beatitudinis et visionis, sed pænitentiæ et caliginis: Daniel vero in terris vivebat. Ex quo juxta argumentationem hæreticorum, a pari inferendum esset, non esse poscendas preces justorum adhuc viventium, quas tamen sæpe exposcit S. Paulus, postulans ut fideles orent pro se, et pro gentium conversione, ac Evangelii propagatione. Secundo, non vetat hic Deus ne Sancti invocentur, sed asserit se eos non exauditurum, non quod eos non amet, vel alias non exaudiat: sed quod jam tanta sint Judææ scelera et obstinatio, ut eam prorsus per Chaldæos vastare decreverit, nec ullius precibus flecti se sinet, ut illi parcat. Alias enim constat Danielem, cap. ix, 13, Judæis pænitentibus libertatem e captivitate Babylonica; Job, cap. xlii, 8, veniam amicis suis; Noe, ne amplius homines perirent diluvio, Genes. viii, 21, suis precibus et sacrificiis impetrasse. Potius ergo hinc contrarium inferendum esset, scilicet invocandos esse Sanctos. Hoc enim mandavit Deus amicis Job, cap. xlii, 8, dicens: « Ite ad servum meum Job: Job servus meus orabit pro vobis. » Sic dicit rex principi quem amat: Noli orare pro isto perduelli, quia te non exaudiam, q. d. Alias te exaudiam, sed hac vice non, quia scelus est enorme.
Versus 17: If I Shall Say
17. SI DIXERO, — id est, si jussero, si ordinavero ut gladius hostilis puniat terram peccantem. 19.
IN SANGUINE, — corrumpendo aere pestifero sanguinem, qui corruptus cætera hominis membra inficit. Ita Vatablus. Secundo, melius Prado et Maldonatus, in sanguine, inquiunt, id est ad cædem et carnificinam, ut sanguis, id est vita, effundatur.
Versus 20: And Noah and Daniel and Job
20. ET NOE, ET DANIEL, ET JOB. — Quæres, cur hi tres nominantur præ Abraham, Jacob, Mose? Primo, Origenes apud S. Hieronymum, respondet, quia hi tres primo, prospera; secundo, adversa; tertio, rursum prospera conspexerunt. Scilicet, Noe vidit mundum integrum, mox diluvio deletum, et paulo post renovatum. Daniel vidit Judæos florentes, captos et reduces. Job vidit suam felicitatem, plagam et restitutionem, q. d. Sic et populus Israel, si pæniteat, ad patriam et primam felicitatem redibit. Verum hoc non est ad propositum hujus capitis. Secundo, S.
Verum hoc non est ad propositum hujus capitis. Secundo, S. Hieronymus ait hos tres esse quasi tria exempla divinæ severitatis. Nec enim Noe vir perfectus potuit iram et diluvium Dei avertere nisi a filiis, qui justi erant, et servabantur in seminarium hominum; nec Daniel potuit a populo avertere captivitatem Babylonicam, nec Job a filiis et filiabus mortem. Sed tantum Noe ipse cum suis justis a diluvio; Job a pestifera morte; Daniel a leonibus, ob suam justitiam a Deo fuerunt liberati. Ita et Maldonatus. Idque satis apposite dicitur, quasi argumentetur ab exemplo. Sicut nec Noe orbem, nec Job filios, nec Daniel populum suum liberarunt, ita nunc non poterunt populum meum liberare. Tertio, e contrario S.
Chrysostomus, hom. 47 in Genes., respondet: Quia, inquit, Noe filios et filias; sic Daniel et Job multos alios servarunt, tum familiares, tum populares, tum subditos
pulares, tum subditos suos. Quarto, plenissime Prado respondet, quia hi tres suo sæculo, quasi soles justitiæ illustres orbi præfulserunt, et fuerunt salutis aliorum amantissimi; ideoque Deo charissimi, et in oratione fuerunt efficacissimi. Unde de Noe dicitur Eccli. xliv, 17, quod « factus est mundi reconciliatio, » ut scilicet eum restauraret. Job etiam fuit integerrimus, cap. i, vers. 1, uti et Daniel, qui a Deo vocatur « vir desideriorum.
1, uti et Daniel, qui a Deo vocatur « vir desideriorum. » Nota: Tum vivebat Daniel, cum hoc elogium de eo dedit hic Ezechiel, eumque Noe et Jobo comparavit, et tantum erat 34 annorum; nam 20 annorum erat, cum translatus est in Babylonem anno 3 Joakim, qui postea adhuc 8 annis regnavit, cui successit filius Joachin, qui tertio mense translatus est in Babylonem. Hæc autem prophetat Ezechiel anno 6 a translatione Joachin, ut patet ex cap. viii, 1 et 20. Hic ergo annus 6 Joachin fuit annus 14 a translatione Danielis. Adde 14 ad 20, habebis 34 annos vitæ Danielis, dum hæc de eo dixit Ezechiel. Fuit ergo hic
Tropologice S. Hieronymus: « Si Noe, ait, Job et Daniel congregati, eos qui in terra peccatrice habitant, non possunt iræ Dei subtrahere; quid dicendum est de his qui putant merito parentum posse filios peccatores de gehennæ ignibus liberari? unde nec peccatorem filium justus pater poterit liberare, nec sanctæ conversationis mater impudicæ filiæ dabit præmia pudicitiæ. E contrario parentum vitia filiis non nocebunt, sed anima quæ peccaverit ipsa morietur. Lot in Sodomis habitans, sed et spiritu et carne peregrinus, uxorem, quia post tergum respexerat, non liberavit; sed tantum filias, quæ forsitan non peccaverant. »
Denique symbolice, Abbas Pastor in Vitis Patrum dicebat: « Paupertas, tribulatio et discretio
sunt operationes solitariae et perfectæ vitæ. Scriptum est enim: Quia si fuerint hi tres viri Noe, Job et Daniel, Noe personam habet nihil possidentium; Job autem, personam tribulatorum; Daniel vero, discernentium. Si ergo sunt hæ tres actiones in homine, Deus habitat in eo. » Et S.
» Et S. Gregorius, hom. 16 in Ezech.: « In Noe, ait, Daniel et Job, prædicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, et ideo figuram rectorum tenuit. Daniel in aula regis abstinentiæ deditus fuit, et ideo vitam continentium signavit. Job in conjugio positus, et curam propriæ domus exercens placuit, per quem digne bonorum conjugatorum ordo signatur. » Et S. Bernardus, serm.
» Et S. Bernardus, serm. in illud Psalm. lxxxiv: Audiam quid loquatur in me Dominus: « Noe, ait, Daniel et Job tres ordines exprimunt: continentium, prælatorum et conjugatorum; si tamen continentes a carnalibus desideriis ad ea quæ cordis sunt, id est ad spiritualia desideria, convertantur. Unde et Daniel vir desideriorum ab Angelo nuncupatur. Et prælati prodesse magis studeant, quam præesse: quoniam ipsos maxime decet sanctitudo. Unde et in psalmo sancti specialiter appellantur. Et conjugati mandata non transgrediantur, ut merito plebs Domini, et oves pascuæ ejus debeant nominari. » Idem S. Bernardus, serm. De tribus ordin. Ecclesiæ ad Patres in Capitulo: « Tres, inquit, sunt, Noe, Daniel et Job: quorum primus navi, secundus ponte, tertius vado transit. Porro tres homines, tres ordines Ecclesiæ signant. Noe quidem arcam r
ne periret diluvio, ubi protinus rectorum Ecclesiæ formam agnosco. Daniel vir desideriorum abstinentiæ et castimoniæ deditus, ipse est soli Deo vacans continentium et pænitentium ordo. Job quoque substantiam hujus mundi bene dispensans in conjugio, fidelem designat populum terrena licite possidentem, » etc.
Versus 21: My Worst Judgments
21. JUDICIA MEA PESSIMA. — Septuaginta, ultiones, id est flagella acerbissima: vel « judicia, » id est judices, ultores, aut potius lictores, qui vindictam exigunt de sceleratis. 22.
Jerusalem, ut interficiam de ea hominem et pecus: 22. tamen relinquetur in ea salvatio educentium filios et filias: ecce ipsi ingredientur ad vos, et videbitis viam eorum et adinventiones eorum, et consolabimini super malo quod induxi in Jerusalem, in omnibus quæ importavi super eam.
— Id est, ecce ipsi abducentur captivi in Babylonem, in qua vos estis, q. d. Ipsi sequentur vos, non vos ipsos. 23.
d. Ipsi sequentur vos, non vos ipsos. 23. CUM VIDERITIS VIAM EORUM (scilicet mores eorum improbos, ob quos alios punivi, sed eos ex misericordia servavi: sicque) CONSOLABIMINI, — videntes merito ob tanta scelera me urbem et templum Hierosolymæ evertisse, et tamen clementer servasse aliquos, eorumque filios improbos (in Babylonem licet abductos) in seminarium stirpis Abrahæ, cum alias gentes funditus everterim. Sic enim respondet senibus, mirantibus minas Jeremiæ et Ezechielis, quomodo Deus gentem suam et urbem perderet, æque ut alias gentes? Respondet enim mitius Deum agere cum Judæis, quos non plane disperdit, uti perdidit alias gentes.