Cornelius a Lapide
Index
Synopsis Capitis
Post descriptionem et divisionem Terræ Sanctæ ad quatuor mundi plagas, nunc eamdem inter duodecim tribus distribuit, dans cuique suam partem et sortem, uti olim eis eam distribuit Moses et Josue. Primo, ergo septem tribubus versus Septentrionem, assignat suum cuique sortem. Deinde, vers. 8, sacerdotibus, levitis, civitati, et principi suam, in medio duodecim tribuum, partem attribuit, eamque repetit ex cap. XLV, vers. 4. Tertio, vers. 23, redit ad tribus, et quinque reliquis portiones singulas versus Meridiem admetitur.
Textus Vulgatae: Ezechiel 48:1-35
1. Et hæc nomina tribuum a finibus Aquilonis juxta viam Hethalon pergentibus Emath, atrium Enan terminus Damasci ad Aquilonem juxta viam Emath. Et erit ei plaga orientalis mare, Dan una. 2. Et super terminum Dan, a plaga orientali usque ad plagam maris, Aser una. 3. Et super terminum Aser, a plaga orientali usque ad plagam maris, Nephthali una. 4. Et super terminum Nephthali, a plaga orientali usque ad plagam maris, Manasse una. 5. Et super terminum Manasse, a plaga orientali usque ad plagam maris, Ephraim una. 6. Et super terminum Ephraim, a plaga orientali usque ad plagam maris, Ruben una. 7. Et super terminum Ruben, a plaga orientali usque ad plagam maris, Juda una. 8. Et super terminum Juda, a plaga orientali usque ad plagam maris, erunt primitiæ, quas separabitis, viginti quinque millibus latitudinis et longitudinis, sicuti singulæ partes a plaga orientali usque ad plagam maris: et erit sanctuarium in medio ejus. 9. Primitiæ, quas separabitis Domino: longitudo viginti quinque millibus, et latitudo decem millibus. 10. Hæ autem erunt primitiæ sanctuarii sacerdotum: ad Aquilonem longitudinis viginti quinque millia, et ad mare latitudinis decem millia, sed et ad Orientem latitudinis decem millia, et ad Meridiem longitudinis viginti quinque millia: et erit sanctuarium Domini in medio ejus. 11. Sacerdotibus sanctuarium erit de filiis Sadoc, qui custodierunt cæremonias meas, et non erraverunt cum errarent filii Israel, sicut erraverunt et Levitæ. 12. Et erunt eis primitiæ de primitiis terræ Sanctum sanctorum, juxta terminum Levitarum. 13. Sed et Levitis similiter juxta fines sacerdotum viginti quinque millia longitudinis, et latitudinis decem millia. Omnis longitudo viginti et quinque millium, et latitudo decem millium. 14. Et non venumdabunt ex eo, neque mutabunt, neque transferentur primitiæ terræ, quia sanctificatæ sunt Domino. 15. Quinque millia autem quæ supersunt in latitudine per viginti quinque millia, profana erunt urbis in habitaculum, et in suburbana: et erit civitas in medio ejus. 16. Et hæ mensuræ ejus: ad plagam septentrionalem, quingenta et quatuor millia: et ad plagam meridianam, quingenta et quatuor millia: et ad plagam orientalem, quingenta et quatuor millia: et ad plagam occidentalem, quingenta et quatuor millia. 17. Erunt autem suburbana civitatis ad Aquilonem ducenta quinquaginta, et ad Meridiem ducenta quinquaginta, et ad orientem ducenta quinquaginta, et ad mare ducenta quinquaginta. 18. Quod autem reliquum fuerit in longitudine secundum primitias sanctuarii, decem millia in Orientem, et decem millia in Occidentem, erunt sicut primitiæ sanctuarii: et erunt fruges ejus in panes his qui serviunt civitati. 19. Servientes autem civitati, operabuntur ex omnibus tribubus Israel. 20. Omnes primitiæ viginti quinque millium, per viginti quinque millia in quadrum, separabuntur in primitias sanctuarii, et in possessionem civitatis. 21. Quod autem reliquum fuerit, principis erit ex omni parte primitiarum sanctuarii, et possessionis civitatis e regione viginti quinque millium primitiarum usque ad terminum Orientalem: sed et ad mare e regione viginti quinque millium usque ad terminum maris, similiter in partibus principis erit: et erunt primitiæ sanctuarii, et
sanctuarium templi in medio ejus. 22. De possessione autem Levitarum, et de possessione civitatis in medio partium principis: erit inter terminum Juda, et inter terminum Benjamin, et ad principem pertinebit. 23. Et reliquis tribubus: A plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Benjamin una. 24. Et contra terminum Benjamin, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Simeon una. 25. Et super terminum Simeonis, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Issachar una. 26. Et super terminum Issachar, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Zabulon una. 27. Et super terminum Zabulon, a plaga orientali usque ad plagam maris, Gad una. 28. Et super terminum Gad, ad plagam Austri in meridie: et erit finis de Thamar usque ad aquas contradictionis Cades, hæreditas contra mare magnum. 29. Hæc est terra, quam mittetis in sortem tribubus Israel: et hæ partitiones earum, ait Dominus Deus. 30. Et hi egressus civitatis: A plaga septentrionali quingentos et quatuor millia mensurabis. 31. Et portæ civitatis: ex nominibus tribuum Israel, portæ tres: Septentrione, porta Ruben una, porta Juda una, porta Levi una. 32. Et ad plagam orientalem, quingentos et quatuor millia: et portæ tres, porta Joseph una, porta Benjamin una, porta Dan una. 33. Et ad plagam meridianam, quingentos et quatuor millia metieris: et portæ tres, porta Simeonis una, porta Issachar una, porta Zabulon una. 34. Et ad plagam occidentalem, quingentos et quatuor millia: et portæ eorum tres, porta Gad una, porta Aser una, porta Nephthali una. 35. Per circuitum, decem et octo millia: et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem.
Nota: Dat hic Deus ideam perfectæ reipublicæ Israeliticæ, non quæ fuit post captivitatem Babylonicam, sed quæ esse debuit, sicut Plato dat ideam perfectæ reipublicæ quæ esse debet, etiamsi illa in rerum natura non exstet. Nam duæ tantum tribus e captivitate redierunt, reliquæ decem in ea remanserunt, exceptis paucis qui cum duabus tribubus mixti redierunt. Quocirca hæc magis Apostolos et Christianos, quam Judæos spectant, uti dicam in fine capitis. Accipe hic ideam omnium terræ portionum, ejusque per tribus, sacerdotes, templum, urbem, et principem ordinatam divisionem.
[Diagram showing the division of the land among the twelve tribes, with the following layout from North to South: AD AQUILONEM 1 Sors Dan 2 Sors Aser 3 Sors Nephtali 4 Sors Manasse 5 Sors Ephraim 6 Sors Ruben 7 Sors Juda Portio Sacerdotum — Templum Portio Levitarum Portio Principis — Civitas — Portio Principis Portio servientium civitati 1 Sors Benjamin 2 Sors Simeon 3 Sors Issachar 4 Sors Zabulon 5 Sors Gad AD MERIDIEM]
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto: sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum, Amen.
AD AQUILONEM Sors 1: Dan Sors 2: Aser Sors 3: Nephthali Sors 4: Manasses Sors 5: Ephraim Sors 6: Ruben Sors 7: Juda
Portio Sacerdotum — Templum Portio Levitarum Portio Principis — Civitas — Portio Principis Portio ministrorum civitatis
Sors 1: Benjamin Sors 2: Simeon Sors 3: Issachar Sors 4: Zabulon Sors 5: Gad AD AUSTRUM]
Ecce hæc est idea perfecta reipublicæ Israelis, prout a Deo instituta est sub Mose et Josue, sed suo vitio collapsa, hic plenius, perfectius et pulchrius a Deo restituitur, quam fuerit primitus instituta; restituitur, inquam, non reipsa, sed in idea, quæ fuit typus Ecclesiæ et reipublicæ christianæ, in qua militante hæc idea compleri incipit, sed plene complebitur in triumphante. Hac ergo de causa nominat duodecim tribus prout primitus fuerunt, eisque suam sortem assignat. Duodenarius enim symbolum est perfectæ reipublicæ et universitatis. Nam duodenarius, ut notat Petrus Bongus, lib. De Numer. mysteriis, pag. 386 et sequent., perfectus est numerus: hinc naturalis est mensium anni. Unde et plenæ civitatis ac reipublicæ tam apud Ezechielem, quam apud Platonem est numerus.
XXVII. O Tyre, tu dixisti: Perfecti decoris ego sum, et in corde maris sita. Omnes naves maris, et nautae earum, fuerunt in populo negotiationis tuae. Haec omnia tecum cadent in corde maris in die ruinae tuae.
Rursum in duodenario continentur omnes toni, et harmonia musices, scilicet, prima sesquialtera nascitur inter tria et duo; unde quinarius dicitur prima radix hujus proportionis. Prima quoque sesquitertia provenit inter quatuor et tria: quare septenarius est radix sesquitertiæ. Sesquialtera consonantia generat diapente, sesquitertia generat diatessaron. Ex his duabus, quinta et septima, conflatur consonantia in dupla proportione consistens, diapason, cujus radix est duodenarius. Secundo, duodenarius est primus numerus impariter par. Surgit enim ex ductu primi imparis, scilicet ternarii in quaternarium, qui primus est pariter par: ter enim quatuor faciunt duodecim. Rursum duodenarius componitur ex senario geminato. Senarius autem est primus perfectus: quia primus est qui ex omnibus suis
primis partibus componitur: nam unum, duo, tria, quæ sunt primæ partes senarii, faciunt sex. Tertio, Plato in Phædone, duodenario formarum numero describit orbem. In Phædro, deorum dæmonumque exercituum sub duce Jove, in ordines duodecim disponit. In Legibus custodias, magistratus, agros, vicos civitatemque secat in duodecim partes. Suam quoque civitatem diis duodecim commendat: unde et in duodecim sideribus Zodiaci, totidem a Pythagoræis positi fuerunt particulares dii. Quin et Plato, lib. VIII De Republ., duodenarium celebrat ut divinum. Quocirca Platonici duodenarium aiunt esse universalis formæ mundanæ et humanæ, atque civilium gubernatorem, plurimumque rerum propagationi mutationique congruere. Quin et mundus a Platone in Timæo formatur duodecim facierum numero, suntque duodecim primariæ orbis partes, scilicet quatuor elementa, et octo cœli usque ad sidereum, sive firmamentum. Denique dies, et nox, duodecim horis describuntur. Quarto, duodenarius in inferioribus ostendit suam fecunditatem. Pavo, teste Aristotele lib. VI De Animal. cap. ix, duodecim ova ponit; acanthis avis minima duodecim parit pullos, teste Plinio; lepus et cuniculus fecundissimi, duodecies in anno generant pariuntque; singulis etiam mensibus pariunt columbæ; camela duodecim mensibus fœtum gerit, et licet tantæ sit magnitudinis, usque ad duodecimum diem sine potu perdurat; cynocephalus in utroque æquinoctio duodecies, puta singulis horis, potus excrementa profundit, tumque argutiore ululatu vociferatur, quasi singulas horas voce indicans: unde ab Ægyptiis in hydrologiis insculpitur, quasi symbolum divisionis diei in duodecim horas. Quinto, in Scriptura frequens et sacer est hic numerus. Nam duodecima mansione Hebræorum in deserto descendit Deus in Sina, ibique legem dedit; duodecim Patriarchas, tribus et principes elegit, totidemque dona offerre jussit, Numer. I, II et seq. Duodecim fontes fuerunt in Elim, quibus sitibundi Israelitæ satiati sunt, Exodi XV, 27. Duodecim erant lapides in rationali pontificis. Duodecim exploratores misit Josue in Chanaan, Numer. XIII. Duodecim lapides e Jordane electi et fixi sunt in monumentum transitus Hebræorum, Josue IV. Duodecim fuerunt leunculi in solio Salomonis, II Paralip. IX. Duodecim cubiti Ariel, Ezechiel. XLIII, 15. Duodecim fundamenta cœlestis Jerusalem, et duodecim fructus ligni vitæ, Apoc. XXII. Ex singulis tribubus signantur duodecim millia, Apocal. VII. Duodecim a Christo electi sunt Apostoli; quia ternarius SS. Trinitatis, quam prædicarunt, ductus in quatuor mundi plagas, ad quas mittebantur, facit duodenarium. Mulier illa cœlestis amicitur stellis duodecim, Apocal. XII, 1. Duodecim panes propositionis Deo in mensa jugiter proponebantur, Levit. XXIV. Apostoli et viri Apostolici sedebunt super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Duodenarius enim symbolum est universitatis, tum hominum, tum electorum. Denique, IV Esdræ XIV, duodenis partibus divisum esse dicitur sæculum, quoniam justi ibunt in vitam æternam, mali in ignem æternum.
Versus 1: AND THESE ARE THE NAMES OF THE TRIBES
1. ET HÆC NOMINA TRIBUUM, — q. d. Hæc sunt nomina portionum, sive possessionum singularum tribuum. Metonymice enim nomina possessorum vocat ipsos possessores, et per possessores ipsas possessiones intelligendas relinquit. Sic Apocal. III, 4, dicitur: « Habes nomina pauca in Sardis: » « nomina, » i. e. homines. Sic apud Senecam, lib. V De Benefic., ὀνόματα vocantur ἄνθρωποι. A FINIBUS AQUILONIS, — id est ab extremo fine et limite Chananææ versus Aquilonem. ET ERIT EI PLAGA ORIENTALIS MARE, — q. d. Hæc sors et divisio terræ danda Dan, et aliis tribubus, fiet a plaga orientali versus mare, id est versus Occidentem. Hoc est, fiet per lineam ductam ab Oriente in Occidentem: per illam enim accipiebatur longitudo terræ, et sortis cujusque tribus. Ita Vatablus et Hebræi. DAN UNA. — q. d. Tribui Dan assignabitur prima sors ad Aquilonem. Dan ergo primam tribuit partem, secundam Aser, tertiam Nephthalim, quartam Manasse, quintam Ephraim, sextam Ruben, septimam Juda. Cæteris quinque tribubus, inferius vers. 23, portiones ad Meridiem assignat. Hæc, uti ostendi cap. XL, initio, mystice accipienda sunt, non ad litteram, ut sonant: nam decem tribus e captivitate non redierunt, sed disperierunt et evanuerunt. Per eas ergo accipi debent tribus, familiæ et Ecclesiæ christianorum. Porro quinam christiani in particulari mystice intelligantur per Dan, quinam per Aser, Nephthalim, Juda, etc., dixi Gen. XXX, XLII; Num. II, sub fine, Apocal. VII, 5. Ibi enim S. Joannes recitans duodecim tribus, signatosque ex singulis ad 12 millia, alludit plane ad has Ezechielis 12 tribuum partitiones et sortes. Quomodo autem hæc sortium Ezechielis divisio ad litteram intelligenda sit factaque, nemo explicat, nec ego divinare ausim. 2. ET SUPER TERMINUM DAN, — q. d. Proxime post terminum et sortem Dan, secundam partem accipiet Aser. 3. ET SUPER TERMINUM ASER. — « Super, » id est juxta. Sic dicitur de Christo, Lucæ IV, 39: « Stans super (id est juxta) illam, imperavit febri; » hoc enim significat Hebræum על al. 8. PRIMITIÆ, — id est prima oblatio, sive prima sors et pars terræ danda Deo et sacerdotibus. Repetit partem possessionis sacerdotum, quam descripsit cap. XLV, 1.
FROM THE BORDERS OF THE NORTH — that is, from the extreme boundary and limit of Canaan toward the North.
12. ET ERUNT EIS PRIMITIÆ. — « Primitiæ » hic non frugum, sed terræ accipiendæ sunt, uti dixi vers. 9. Unde hebraice est: Erit itaque eis oblata (portio terræ) de oblatione terræ sanctitas sanctitatum, id est sanctissima; quia in ea erigetur Deo templum. JUXTA (scilicet ante) TERMINUM LEVITARUM. — Nam portio terræ sacerdotum prima erat, eam deinde sequebatur portio levitarum, ut patet cap. XLV, 5. 13. OMNIS LONGITUDO. — Vox omnis distribuit quatuor latera sortis Levitarum, q. d. Utraque longitudo et lateris septentrionalis, et lateris australis, erit 25 millium calamorum; et utraque latitudo lateris, tam orientalis, quam occidui, erit decem millium calamorum. 15. QUINQUE MILLIA AUTEM QUÆ SUPERSUNT IN LATITUDINE PER VIGINTI QUINQUE MILLIA, PROFANA ERUNT URBIS. — Nota: Sors sacerdotum in latitudine habebat decem millia, sors levitarum totidem, sors civitatis quinque, ita ut universa latitudo trium harum sortium esset 25 millium. Porro ex his 20 millia cedebant sorti sacerdotum et levitarum. Supererant ergo 5 millia pro civitate, quæ proinde profana vocat, quia destinata erant civibus laicis « in habitaculum, et in suburbana; » unde Symmachus et Theodotion pro profana, vertunt λαϊκόν. Hinc et subdit: « Et civitas in medio ejus. » q. d. In medio hujus spatii tertii, quod 25 millia calamorum habet in longitudine, decem in latitudine, erigetur civitas Jerusalem. Porro suburbana vocat locum ante urbem vacuum et domibus et arboribus, quod Vatablus et Livius pomœrium, alii circum, alii aream vocant. Mystice, quinque millia, quæ erant profana extra templum, designant, juxta S. Hieronymum, deditos quinque sensibus. Unde et turris illa carnea, puta Goliath, habebat loricam ponderantem quinque millia siclorum æris, I Reg. XVII. Hinc Pythagorici quinarium Minervæ sacrum habuerunt, quia sterile producit. Unde Servius Minervam natam dicit quinta luna, sicut omnes qui steriles fuere. Hinc Titanis filios steriles quinta luna
Anagogice, hæc civitas cum 12 tribubus et portis significat Ecclesiam electorum triumphantem. Ita enim huc alludens, imo verba Ezechielis citans eam explicat S. Joannes, Apocal. XXI, 10: « Ostendit, inquit, mihi civitatem sanctam, Jerusalem descendentem de cœlo a Deo, habentem claritatem Dei, etc. Et habebat murum magnum et altum, habentem portas duodecim, et nomina inscripta, quæ sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Ab Oriente portæ tres, et ab Aquilone portæ tres, et ab Austro portæ tres, et ab Occasu portæ tres. Civitas in quadro posita est, et longitudo ejus tanta, quanta et latitudo. Et mensus est murum ejus centum quadraginta quatuor cubitorum, mensura hominis, quæ est Angeli, » etc. Vide ibi dicta, vide et ea quæ dixi Numer. II, sub finem. Castra enim 12 tribuum circa tabernaculum erant quasi urbs mobilis et castrensis, significans Ecclesiam militantem, quæ tendit ad triumphantem; idque armata manu, decertans, et perrumpens per medios hostes carnis, mundi et diaboli. Civitas Dei paradisus est, ubi vita, et gaudia æterna; civitas diaboli tartarus est, ubi mors, et tormenta æterna. Alterutra te manet. Deus, qui spiritus est incorporeus et immortalis, dedit tibi animam ad imaginem et similitudinem suam: animam incorpoream, immaterialem, spiritualem, itaque immortalem, ut eum colendo, amando, obediendo, pie, caste et sancte serviendo, paradisum et regnum ejus beatum, gloriosum et æternum assequaris; sin autem minatur tibi tartarum, et flammantia ac æternantia gehennæ incendia. In medio positus elige bonum, vel malum; vitam, vel mortem; cœlum, vel tartarum; felicitatem, vel miseriam æternam. In mundo degis medius inter cœlum et tartarum, quasi in hospitio, quasi in palæstra, quasi in theatro, quasi in civitate vanitatis: vides opes, delicias, honores statim evanescere; cur vanis, cur fluxis, cur momentaneis inhias? O vanas hominum spes, et res! o vana et miserabilis hominum conditio! Vana omnia sunt sub sole. Vides juvenem, vides juvenculam, ætate, forma, opibus, gratia, nobilitate florentem, hominem vides pulverem cras futurum. Mortalia omnia morte damnata sunt, ut vivas ÆTERNIS. In cœlis veritas est, sanctitas est, gaudium est, deliciæ sunt, omne bonum est; quia Dominus ibidem. Gloria et divitiæ in domo ejus. Civitas illa non eget sole, neque luna: nam claritas Dei illuminat eam, et lucerna ejus est Agnus, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terræ afferent gloriam suam et honorem in illam. Non intrabit in illam aliquid coinquinatum, nisi qui scripti sunt in libro vitæ Agni. Ibi est vita sempiterna sempiterne beata, ibi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix æternitas, æterna felicitas; ubi amor est perfectus, timor nullus, dies æternus, jugis vigor, alacer motus, et unus omnium spiritus; quia Dominus ibidem.
Beatus ero, si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur. Ex lapide candido et mundo omnes plateae ejus sternentur: et per vicos ejus alleluia cantabitur. Benedictus Dominus, qui exaltavit illam, et sit regnum ejus in saeculum saeculorum super eam, Amen. Quoniam apud te, Domine, est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. O quando hoc lumen allucescet? o quando inclinabuntur umbrae mortalitatis, et aspirabit dies divinae immortalitatis?
2. AND ABOVE THE BORDER OF DAN — that is to say, immediately after the border and lot of Dan, Asher shall receive the second portion.
3. AND ABOVE THE BORDER OF ASHER — "Above," that is, beside. So it is said of Christ, Luke IV, 39: "Standing above (that is, beside) her, He rebuked the fever;" for this is what the Hebrew word על (al) signifies.
תרומות teruma, id est oblationem sanctam; quia, licet spatium civitatis esset profanum, uti paulo ante dixit, respectu spatii sacerdotum et levitarum, erat tamen sanctum respectu cæterarum urbium. Urbs enim Jerusalem erat urbs sancta, in qua Deus habitabat, scilicet in ejus templo. 21. QUOD AUTEM RELIQUUM FUERIT. — Longitudo triplicis sortis, scilicet sacerdotum, levitarum et urbis, non pertingebat usque ad Jordanem, qui erat orientalis terminus Terræ Sanctæ ex una parte; nec ad mare Mediterraneum, quod erat limes ejusdem occidentalis ex altera parte. Itaque spatium, quod supererat, datur hic principi, ut ipse sua sorte ambiat sortem sacerdotum, levitarum et populi: quia princeps Ecclesiam, æque ac rempublicam instar valli sepire, munire et defendere debet; unde sequitur: 22. DE POSSESSIONE AUTEM LEVITARUM. — Hebraice מאחזת meachuzat, id est a possessione levitarum, et a possessione urbis (quæ est in medio ejus); quod erit reliquum, principis erit; quod erit inter terminum Juda et Benjamin, principis erit, q. d. Possessio illa principis, in cujus medio erit possessio levitarum, et consequenter sacerdotum ac urbis, erit inter tribum Juda et Benjamin; unde clare vertit Vatablus: Possessio quoque levitarum, et possessio urbis erit intra illud spatium, quod principis est, denique princeps inter Juda et Benjamin terminos, habebit possessionem. Est quasi iteratio et confirmatio præced. vers. cum una clausula sive additione de situ sortis principis inter sortem Juda et Benjamin. Nam sors Benjamin erat ad Austrum, Juda ad Aquilonem. Jam quidquid medium erat inter utramque sortem, hoc principis erat. Aliter paulo hæc explicat Maldonatus ex R. Salomone. Notant S. Hieronymus et Alcazar, Apocal. III, in fine, pag. 309, hic permutari sortes Judæ et Benjamin. Nam Josue, cap. XVIII, 5, tribui Judæ dedit sortem ad Austrum, Benjamin vero ad Aquilonem, vers. 12; hic vero ex adverso Juda collocatur ad Aquilonem; Benjamin vero ad Meridiem. Benjamin, inquit Alcazar, ponitur ad Austrum, id est ad dextram templi (templum enim orientem solem respiciebat, ita ut Auster esset ei dexter, Aquilo sinister); Juda vero ad Aquilonem, id est ad sinistrum, ut significetur illud Christi: « Qui se humiliat, exaltabitur; vilis enim vere est Benjamin, id est filius dexteræ, qui per hoc dexteram meretur, quod in oculis suis minimus sit, et meliorem ac digniorem locum fratri, puta Judæ, concedat. 23. ET RELIQUIS TRIBUBUS. — Est tertia pars capitis. Nam post sortes septem tribuum, et post sortes sacerdotum, levitarum, civitatis et principis, hic reliquis quinque tribubus sortem cuique assignat. A PLAGA ORIENTALI — Supple, erit longitudo: idem intellige in cæteris usque ad vers. 28. Latitudinem vero non describit; per quod Judæi significari censent, quod ipsorum regnum sub Messia nullis limitibus terminabitur. Hoc verum est de regno Messiæ, quem ipsi frustra venturum
Asserit ergo portionem sacerdotum in longitudine, ab Oriente in Occidentem habere 25 mille calamos, et in latitudine decem mille. Deinde similiter levitarum partem ait occupare alia 25 mille calamos in longitudine, et alia decem mille in latitudine. Tertio, civitati assignat pariter 25 mille calamos in longitudine, et quinque
mille in latitudine. Quocirca hæ tres portiones junctæ efficiebant quadratum perfectum, quod habebat 25 mille calamos in longitudine, et totidem in latitudine. Nam decem mille latitudinis sortis sacerdotum, et decem mille sortis levitarum, addita quinque millibus civitatis, faciunt 25 millia. Huc anagogice alludens S. Joannes, Apoc. XXI, 16: « Civitas, ait, in quadro posita est, » ut significet Jerusalem cœlestis firmitatem, æque ac pulchritudinem: nam quadratæ urbes, æque ac domus, firmissimæ sunt, teste Vitruvio. Porro hæ tres sortes et portiones habent ex utraque parte portionem principis, ab Oriente scilicet et ab Occidente. Quo fit ut hæ quatuor portiones, simul junctæ, efficiant unam portionem, quæ a Meridie ad Aquilonem occupet 25 mille calamos, sed ab Oriente ad Occidentem, adjunctis sortibus 12 tribuum, multo plures, nempe tot, quot habet quælibet portio cujusque tribus.
Alluding to this anagogically, St. John, Revelation XXI, 16: "The city, he says, is laid out in a square," to signify the firmness as well as the beauty of the heavenly Jerusalem: for square cities, like square buildings, are the most solid, as Vitruvius attests. Moreover, these three lots and portions have on each side the portion of the prince, namely from the East and from the West. Thus it happens that these four portions, joined together, form one portion, which from South to North occupies 25 thousand reeds, but from East to West, with the lots of the twelve tribes added, many more — namely as many as any portion of any single tribe has.
Mystice S. Hieronymus docet « vigesimum quintum numerum referri ad sensus (hi enim quinque sunt, et quinquies in vigesimo quinto continentur) de quibus dictum est. Sensum divinum possidebitis; et decem millium ad perfectam consummatamque virtutem, quæ decalogo veteris instrumenti ad Evangelicum perveniat sacramentum. » ET LONGITUDINIS, SICUT SINGULÆ PARTES, — id est longitudo harum trium partium simul junctarum, erit 25 millium calamorum, sicut longitudo singularum per se sumptarum, scilicet ab Oriente in Occidentem, æque 25 millium est. 9. PRIMITIÆ QUAS SEPARABITIS DOMINO. — Prima pars, quam assignabitis sacerdotibus: hisce enim proprie hic sortem assignat. Sortem enim quam vers. præced. generatim sacerdotibus, levitis, et civitati attribuit, hic sigillatim cuique suam assignat. 10. AD AQUILONEM LONGITUDINIS VIGINTI QUINQUE MILLIA. — Dimetitur quatuor latera portionis sacerdotum, juxta quatuor plagas, scilicet duo latera longitudinis ab Oriente in Occidentem, quorum unum erat ad Septentrionem, alterum ad Austrum; utrumque autem habebat 25 millia calamorum, ut dixit cap. XLV, 3. Alia deinde duo latera latitudinis metitur, quorum unum erat ad Orientem, alterum ad Occidentem; utrumque autem habebat decem millia calamorum. Ita Maldonatus. 11. SACERDOTIBUS SANCTUARIUM ERIT DE FILIIS SADOC. — Pro sanctuarium hebraice est מקדש mecuddas, id est sanctificatum, q. d. Totum hoc spatium a me divisum, separatum et sanctificatum est, ut detur sacerdotibus filiis Sadoc, de quibus dixi cap. XLIV, 15. Nota: Quod Ezechiel viderit templum ab urbe semotum per 15 millia calamorum, cum templum Salomonis fuerit in ipsa urbe, allegorice significat Ecclesiam Christi longe esse sublimiorem Synagoga Mosis. Nam ad hanc ejusque carneas hostias et ritus non erat opus, ut quis longius recederet aut exiret: at ut Deo spirituale Evangelicæ legis sacrificium offeratur, opus est ut christianus semetipsum abneget, a se exeat, sese relinquat, et ad Deum quærendum procedat: quod maxime faciunt, qui se a suorum, et totius sæculi commercio abducunt, et in Religionis asylum confugiunt: hoc enim significat novum hoc Ezechielis templum. Porro 15 millia calamorum faciunt circiter 27 (et si calami sint sacri, triginta) milliaria Italica, quod est iter unius diei: quo significatur opus esse viam hanc mane, id est tempestive inchoare, ut ante vitæ vesperam, solisque et lucis occasum, possimus eo pervenire, ubi plenum et perfectum spirituale hoc sacrificium Deo offeramus. Ita Alcazar in Apocal. XXI, 22, notat. 38.
AND IN LENGTH, LIKE EACH OF THE PORTIONS — that is, the length of these three portions joined together will be 25 thousand reeds, just as the length of each taken individually, namely from East to West, is equally 25 thousand.
9. THE FIRST-FRUITS WHICH YOU SHALL SET APART FOR THE LORD — The first portion which you will assign to the priests: for it is to these that he here properly assigns the lot. For the lot which in the preceding verse he attributed in general to the priests, Levites, and the city, here he assigns to each individually.
10. TOWARD THE NORTH, TWENTY-FIVE THOUSAND IN LENGTH — He measures out the four sides of the priests' portion according to the four directions: namely, two sides of length from East to West, of which one was to the North, the other to the South; and each had 25 thousand reeds, as he said in chapter XLV, 3. Then he measures the other two sides of breadth, of which one was to the East, the other to the West; and each had ten thousand reeds. So Maldonatus.
11. THE SANCTUARY SHALL BE FOR THE PRIESTS OF THE SONS OF ZADOK — For "sanctuary," the Hebrew is מקדש mecuddash, that is, "sanctified," meaning: This entire space has been divided, separated, and sanctified by Me, so that it may be given to the priests, the sons of Zadok, about whom I spoke in chapter XLIV, 15.
IX. Dixit Dominus scriptori vestito lineis: Transi per mediam civitatem in medio Jerusalem: et signa thau super frontes virorum gementium, et dolentium super cunctis abominationibus quae fiunt in medio ejus. Deinde dixit sex viris, quorum quisque habebat vas interfectionis in manu: Transite per civitatem sequentes eum, et percutite: non parcat oculus vester, neque misereamini.
Versus 12: AND FOR THEM SHALL BE THE FIRST-FRUITS
12. AND FOR THEM SHALL BE THE FIRST-FRUITS — "First-fruits" here must be understood not of crops but of land, as I said in verse 9. Whence in Hebrew it is: There shall be for them an offering (a portion of land) from the offering of the land, a holiness of holinesses, that is, most holy; because in it a temple will be erected to God.
BESIDE (namely before) THE BORDER OF THE LEVITES — For the portion of land of the priests came first, and then the portion of the Levites followed, as is evident from chapter XLV, 5.
VII. Haec dicit Dominus: Finis venit, venit finis super quatuor plagas terrae. Ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines simulacrorum fecerunt ex eo. Propterea dabo illud in manus alienorum ad diripiendum, et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud.
15. BUT THE FIVE THOUSAND THAT REMAIN IN BREADTH ALONG THE TWENTY-FIVE THOUSAND SHALL BE PROFANE, BELONGING TO THE CITY — Note: The priests' lot in breadth had ten thousand, the Levites' lot the same, the city's lot five thousand, so that the entire breadth of these three lots was 25 thousand. Now of these, 20 thousand went to the lot of the priests and Levites. Therefore five thousand remained for the city, which he accordingly calls "profane," because they were destined for lay citizens "for habitation and for suburbs;" whence Symmachus and Theodotion translate "profane" as laikon (belonging to laypeople).
XIV. Si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, Daniel et Job: ipsi justitia sua liberabunt animas suas, sed nec filios, nec filias liberabunt: sed ipsi soli liberabuntur, terra autem desolabitur.
Mystically, the five thousand that were profane outside the temple designate, according to St. Jerome, those who are devoted to the five senses. Whence also that tower of flesh, namely Goliath, had a breastplate weighing five thousand shekels of bronze, I Samuel XVII. Hence the Pythagoreans held the number five sacred to Minerva, because it produces sterility. Whence Servius says Minerva was born on the fifth day of the moon, as were all who were sterile. Hence the sons of the Titans, sterile on the fifth moon,
natos dicunt: antiquis enim creditum est, quidquid quinta luna nasceretur, sterile et damnosum fore. Hinc et natum adagium, ut nullius numeri hominem quinta luna natum dicant, uti testatur Cicero in Academ. lib. II. Accedit Hesiodus, lib. De Diebus, qui reprobat quintas, in quibus Erinnyes Rixæ filias natas dicit, quas jussu Plutonis vagari, et plus habendi desideria castigare, perjurosque deposcere ad supplicium significat. Eum secutus Virgilius, I Georg., sic canit: Quintam fuge, pallidus Orcus Eumenidesque satæ. Quinque ergo carni et quinque sensibus addictos denotant. Itaque quinque filiæ Salphaad, qui mortuus est in peccato, Num. XXVII, designant opera quinque sensuum, ait S. Augustinus, in Psalm. XL, aut ipsos sensus, qui sunt filiæ; quæ nascuntur ex oblivione, non ex memoria. Quinque ani aurei, I Reg. VI, teste S. Gregorio, designant memoriam peccatorum per quinque sensus commissorum. Quinque in domo una, Luc. XII, (teste S. Ambrosio) hoc est, in homine sunt, anima, caro, appetitus carnalis, concupiscibilis, irascibilis; et dividuntur, quæ prius in malum consentiebant. Quinque civitates in terra Ægypti loquentes lingua Chanaan, sunt figura quinque sensuum, cum ad carnis et Ægyptias delicias deficiendo declinant, uti Isaiæ XIX, ex S. Hieronymo dixi. Verum, quia civitas hæc sancta erat, hinc alii quinque hæc millia spatii ejusdem in bonum accipiunt, scilicet pro bono usu quinque sensuum. Sic enim et carmina Salomonis quinquies mille, III Reg. IV, pro quinque sensibus intelliguntur: quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est: rectus enim usus horum et moderatio, est quasi ratio canendi Domino laudes. Quocirca etiam per eos, quasi quinque millia carmina Domino Salomon canit. Sic et quinque millibus virorum satiatis a Christo, Matth. XIV, designantur, qui sunt perfecti quinque sensibus, qui scilicet viriliter agere et confortari satagunt, sobrie, juste et pie vivendo, ut cœlestis sapientiæ dulcedine mereantur recreari. Sic apud Romanos de jure triumphandi exstabat lex, ne quis triumpharet, nisi qui hostium quinque millia una acie cecidisset. Erat ergo hic numerus quinque millium augustus, sacer, triumphalis. Porro Plato, lib. V De Legib., numerum quinquies mille et quadraginta summopere commendat in magistratuum, domiciliorum agrorumque partitione, utpote omnium utilissimum, eo quod in se multas distributiones partium integras contineat. Unde eum legislatori, quasi civitati commodissimum commendat. Nam si hunc numerum in binas seces partes, pars dimidia 2520 continebit. Si in partes tres, pars tertia erit 1680. Si in quatuor, quarta pars erit 1260. Si in quinque, quinta pars 1008 continebit. Si in sex, quælibet 840. Si in septem, septima pars 720. Si in octo, octava 630. Si
"Flee the fifth: pale Orcus and the Eumenides were born then."
XV. Fili hominis, quid fiet de ligno vitis, ex omnibus lignis nemorum, quae sunt inter ligna sylvarum? Ecce igni datum est in escam: utramque partem ejus consumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam: numquid utile erit ad opus?
S. Hieronymus vero per urbem potius accipit Ecclesiam christianam, quam rempublicam fidelium temporalem. Hinc Alcazar in Apoc. IV, pag. 326, litt. C., per civitatem hanc accipit Romam, cujus nomen, ait, est « Dominus ibidem. » Sed audi S. Hieronymum: « Tribus, ait S. Hieronymus, duodecim circa tabernaculum (ut patet Num. II, 5) ita castrametabantur, ut ad Orientem fuerit Judas, Issachar et Zabulon, filii Liæ; et ad Meridiem, Ruben, Simeon, Gad, duo filii Liæ, et tertius filius Zelphæ ancillæ Liæ; ad Occidentem vero Ephraim, et Manasses, et Benjamin, duo videlicet filii Rachelis: quia Joseph pro tribu Levi, quæ sacrificiis deputata est, in duas tribus, Ephraim et Manasse, divisa est. Ad Aquilonem autem Dan, et Aser, et Nephtali: quorum primus et tertius filii sunt Balæ ancillæ Rachelis; secundus, filius Zelphæ, ancillæ Liæ, ignobiles, et ad Aquilonem positi: quippe qui ex ancillarum inter se dissidentium stirpe generati sint. » Deinde eis opponens hasce tribus et urbem Ezechielis, puta 12 Apostolos, eorumque prosapiam et Ecclesiam, subdit: « Nostra vero urbs, quæ est civitas magni regis, cujus artifex et conditor est Deus, de qua et Psalmista canit: Numquid Sion dicet: Homo, et homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus? aliam habet tribuum in terra sancta descriptionem, et mensuram civitatis, possessionis ordinem, et plagarum tribuum singularum. Primum enim plagæ Aquilonis opponuntur tres portæ, sive exitus civitatis: quorum est primogenitus Ruben, et Judas regiæ stirpis auctor, et Levi: super cujus nominibus in tabernaculo, et sacrorum descriptione nil dictum est; ut primogenita possidentes quasi genus regale et sacerdotale, Aquilonis frigora contemnamus. Secundo vero ad Orientem est Joseph, Benjamin et Dan; ambo filii Rachel, et unus Balæ ancillæ ejus. Ad Meridiem vero Simeon, Issachar et Zabulon, qui tres Liæ filii sunt. Porro ad Occidentem Gad, Aser et Nephtali: quorum priores duo filii Zelphæ sunt, ancillæ Liæ; tertius filius Balæ, ancillæ Rachelis. Quis sapiens, et intelliget hæc? intelligens, et cognoscet ea? Quia rectæ viæ Domini, et justi ambulabunt in eis: prævaricatores vero corruent in illis. Has duodecim portas, sive exitus, pro qualitate meritorum atque virtutum, singulis tribubus, sub apostolicis et patriarcharum nominibus arbitror delegatas, de quibus et in Apocalypsi Joannis apertius scribitur, et multarum divinarum Scripturarum sacramenta testantur. Et necesse est ut talis civitas decem et octo millium per circuitum teneat calamorum: sub quo numero, et in duodevigesimo psalmo lex naturalis est scripta, gratiaque Evangelii describitur, quibus Ecclesia, id est urbs Salvatoris, exstructa est. Nomen quoque ipsius civitatis nequaquam erit, ut prius Hierosolyma (quæ interpretatur, visio pacis), sed Adonai samma, quod in Latinum sermonem vertitur, Dominus ibidem, qui recedat nunquam ab ea, ut a priori populo ante discessit, dicens ad discipulos: Surgite, abeamus hinc; et ad Judæos: Relinquetur vobis domus vestra deserta, sed æternam habeat possessionem, et sit ei ipse possessio, iisdem discipulis repromittens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem sæculi. »
in novem, nona 560. Si in decem, decima 504. Nunc usque partes omnes sunt integræ. Sed si in undecim secemus, undecima erit 458, atque insuper duæ undecimæ portiunculæ. Si in duodecim, duodecima erit 420. 16. AD PLAGAM SEPTENTRIONALEM, — hoc est, limes aquilonaris hujus urbis habebit calamos 4500; totidem habebit limes australis, et totidem orientalis, æque ac occidentalis. Itaque tota urbs occupabit in ambitu 18 millia calamorum, id est 108 millia cubitorum, et insuper 48 millia palmorum. Calamus enim sacer (de quo hic agitur) continebat sex cubitos, et palmum, uti dixi cap. XL, 3. Erat civitas hæc quadrata habens singula quatuor latera æqualia. Quodque enim latus continebat 4500 calamos. Porro cum tota illa portio, in qua sita erat civitas, contineret 5000 calamos, liquet urbem ipsam non implere totam hanc portionem. Supersunt enim quingenti calami, nempe 250 ex una parte civitatis, quæ erat ad Aquilonem, et totidem ex altera parte ad Austrum. Et hæc duo spatia vocantur hic suburbana, de quibus mox subdit: « Erant autem suburbana, » etc. Post hæc suburbana sequebantur agri ministrorum, qui serviebant civitati. Hinc patet quantum superarit suburbanum urbis suburbanum templi: urbis enim continebat 250 calamos, templi 50 cubitos tantum, ut dixit cap. XL. 18. QUOD AUTEM RELIQUUM FUERIT. — Occupabat spatium illud profanum, in quo urbs collocanda erat, 25 millia calamorum longitudinis, uti dixit cap. XLV, 6; urbs autem non habebat nisi quinque millia calamorum, uti jam dixi: ergo supererant 20 millia calamorum, 10 ex una parte ad Orientem, 10 ex altera ad Occidentem. Nam, ut dixit cap. XLV, 7, longitudo sumebatur ab Oriente in Occidentem. SECUNDUM PRIMITIAS SANCTUARII. — Hebraice, juxta oblationem sanctam, id est juxta levitarum portionem, quæ ad partem urbis sancta erat. Idem significat id quod sequitur: « Sicut primitiæ sanctuarii. » Hebraice enim idem est, scilicet, juxta oblationem sanctam. ERUNT FRUGES EJUS IN PANES, — q. d. Alentur inde ministri urbis, quos hic vocat servientes, quales sunt famuli Consulum, Prætorum, Senatus; item ii qui curant plateas, sarta tecta murorum, qui præsunt annonæ et foro, tabelliones, procuratores aliique qui in aliis officiis publicis civitati necessariis, eidem deserviunt. Non ergo servientes, vel ministros urbis vocat vinitores et agricolas, ut vult R. David. 20. OMNES PRIMITIÆ. — Est anacephalæosis: recapitulat enim generatim mensuras sortium omnium, quas prius particulatim dimensus est; scilicet tres hæ sortes sacerdotum, levitarum et civitatis simul junctæ, habebant 25 millia calamorum in longitudine, et totidem in latitudine. Efficiebant ergo quadratum geometricum. Porro totum hoc spatium vocat primitias, vel, ut hebraice est
XLVIII. Et hi egressus civitatis: A plaga Septentrionali quingentos et quatuor millia mensurabis. Et portae civitatis ex nominibus tribuum Israel, portae tres a Septentrione, porta Ruben una, porta Juda una, porta Levi una. Per circuitum, decem et octo millia; et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem.
ET NOMEN CIVITATIS EX ILLA DIE, — qua restaurata vel exstructa fuerit. DOMINUS IBIDEM. — Hoc imperfecte competit Hierosolymæ, in qua Deus in templo habitavit modico tempore, scilicet ab Esdra usque ad Titum et Vespasianum; perfecte vero competit Ecclesiæ Christi, imo de ea sola intelligunt S. Hieronymus, Lyranus, Vatablus, Hugo, Dionysius, Maldonatus, Pintus et alii. Unde Jonathas Chaldæus paraphrastes vertit: Et nomen civitatis exponent a die quo posuit Deus divinitatem suam ibi; Syrus vertit: Et nomen civitatis a diebus ejus (ex quo condita est) Dominus appellavit eam; Arabicus Antiochenus: Nomen civitatis, ex quo ædificarunt eam, Domino, id est appropriata et dicata Domino; Arabicus Alexandrinus: Et nomen civitatis jam nominavit eam Dominus prima die illius, ex quo cœpit esse. Hoc nomen valde congruit cum illo, quod Christo imponitur Isaiæ VII, 14: « Vocabitur nomen ejus Emmanuel, id est nobiscum Deus. » In Ecclesia enim Deus cum suis filiis et fidelibus est, juxta illud Matth. XXVIII, 20: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem sæculi. » Ubi nota: Apposite Lyranus censet duplex hic Ecclesiæ regnum describi, scilicet spirituale in templo, de quo cap. XL, in fine; temporale in civitate hac, hoc est templum significare clericos, civitatem laicos fideles, in qua proinde præscribentur justa pondera aliæque leges justitiæ: hæc enim columen est et basis reipublicæ ac regni. Civitas enim est civium unitas, quæ maxime justitia et charitate coalescit. In quolibet latere civitatis sunt tres portæ, et a duodecim tribubus nominatæ, et ad quatuor orbis partes æqualiter respicientes: ut significatur ad principem christianum pertinere præesse communitati civium; ita ut omnes christiani et subditi tam minores, quam majores ex qualibet parte regni liberum ad eum habeant accessum, tanquam ad conservatorem et defensorem omnium. Et quia in hoc sunt ministri Dei, ut docet Apostolus Rom. XIII, dicens: « Ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes; » ideo hic dicitur: « Et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem; » quia civitas non nominatur a vicario, sed a principali domino: et sic communitas populi Christiani nominatur a Christo. Porro per numeros calamorum et cubitorum in genere dici potest, quod per ipsos intelligatur certa quantitas meritorum secundum conditiones et opera personarum, quæ soli Deo nota est quantum ad omnia. Hac usque Lyranus in fine libri.
ACCORDING TO THE FIRST-FRUITS OF THE SANCTUARY — In Hebrew, "alongside the holy offering," that is, alongside the Levites' portion, which was holy on the city's side. The same thing is signified by what follows: "Like the first-fruits of the sanctuary." For in Hebrew it is the same, namely, alongside the holy offering.
XLVII. Et convertit me ad portam domus, et ecce aquae egrediebantur subter limen domus ad Orientem: facies enim domus respiciebat ad Orientem: aquae autem descendebant in latus templi dextrum ad Meridiem altaris.
20. ALL THE FIRST-FRUITS — This is a recapitulation: for he recapitulates in general the measurements of all the lots which he previously measured out in detail; namely, these three lots of the priests, Levites, and city, joined together, had 25 thousand reeds in length and the same in breadth. They therefore formed a geometric square. Moreover, he calls this entire space the first-fruits, or, as in Hebrew,
XXVI. Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me: implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te Gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans. Et dissipabunt muros Tyri et destruent turres ejus: et radam pulverem ejus de ea, et dabo eam in limpidissimam petram. Et descendent de sedibus suis omnes principes maris: et auferent exuvias suas, et vestimenta sua varia abjicient, et induentur stupore: in terra sedebunt, et attoniti super repentino casu tuo admirabuntur. Et assumentes super te lamentum, dicent tibi: Quomodo periisti, quae habitas in mari, urbs inclyta, quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi?
XLIV. Et convertit me ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad Orientem: et erat clausa.
22. AND FROM THE POSSESSION OF THE LEVITES — In Hebrew, meachuzat, that is, from the possession of the Levites, and from the possession of the city (which is in the midst of it); what remains shall belong to the prince; what is between the border of Judah and Benjamin shall belong to the prince — meaning, that possession of the prince, in the midst of which shall be the possession of the Levites, and consequently of the priests and the city, shall be between the tribe of Judah and Benjamin; whence Vatablus clearly translates: The possession also of the Levites and the possession of the city shall be within that space which belongs to the prince; finally, the prince shall have his possession between the borders of Judah and Benjamin. This is virtually a repetition and confirmation of the preceding verse, with one clause or addition about the location of the prince's lot between the lot of Judah and Benjamin. For the lot of Benjamin was to the South, Judah to the North. Now whatever was in the middle between both lots belonged to the prince. Maldonatus explains this somewhat differently from R. Solomon.
St. Jerome and Alcazar (Revelation III, at the end, page 309) note that here the lots of Judah and Benjamin are exchanged. For Joshua, chapter XVIII, 5, gave the tribe of Judah a lot to the South, but Benjamin to the North, verse 12; here however, conversely, Judah is placed to the North, and Benjamin to the South. Benjamin, says Alcazar, is placed to the South, that is, to the right of the temple (for the temple faced the rising sun, so that the south was its right side, the north its left); but Judah to the North, that is, to the left, to signify that saying of Christ: "He who humbles himself shall be exalted; for he is truly worthy to be Benjamin," that is, "son of the right hand," who through this deserves the right hand — namely, that he is the least in his own eyes and yields the better and more worthy place to his brother, that is, to Judah.
XXIV. Haec dicit Dominus Deus: Pone ollam, et mitte in eam aquam. Congere frusta ejus in eam, omnem partem bonam, femur et armum, electa et ossibus plena. Pinguissimum pecus assume, compone quoque strues ossium sub ea: efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Fili hominis, ecce ego tollo a te desiderabile oculorum tuorum in plaga: et non planges, neque plorabis, neque fluent lacrymae tuae. Ingemisce tacens, mortuorum luctum non facies: corona tua circumligata sit tibi, et calceamenta tua erunt in pedibus tuis, nec amictu ora velabis, nec cibos lugentium comedes. Locutus sum ergo ad populum mane, et mortua est uxor mea vespere: fecique mane sicut praeceperat mihi. Erit Ezechiel vobis in portentum: juxta quae feci, facietis cum venerit istud: et scietis quia ego Dominus Deus.
FROM THE EASTERN SIDE — Supply: the length shall be; understand the same in the rest up to verse 28. But he does not describe the breadth; by which the Jews consider it is signified that their kingdom under the Messiah shall be bounded by no limits. This is true of the kingdom of the Messiah, whom they vainly expect to come;
spectant, nos venisse credimus: Christus enim Ecclesiam suam per Apostolos toto orbe propagavit. Unde de eo præcinuit Psaltes, Psal. LXXI: « Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. » 24. ET CONTRA TERMINUM. — « Contra, » id est juxta: hoc enim hebraice est על al. Sic supra, id est juxta, terminum, ut dixi vers. 3, 4, 5 et seq. 28. ET ERIT FINIS DE THAMAR, — q. d. Limes australis plagæ erit ab urbe Thamar, id est, non a Jericho, sed a Palmyra usque ad aquas contradictionis, scilicet usque ad Cades, uti dictum est cap. præced., vers. 19. In qua plaga ultimum locum ad Austrum occupabat tribus Gad. 29. HÆC EST TERRA, — hæ mensuræ et partes sunt Terræ Sanctæ inter duodecim tribus distribuendæ. Est anacephalæosis præcedentium. 30. ET HI EGRESSUS CIVITATIS. — Rabbini per egressus accipiunt portas; melius S. Hieronymus accipit latera, sive ambitus civitatis, a quatuor ejus lateribus. Hi enim singuli, non autem portæ, habebant « quingentos et quatuor millia » calamos, uti dixi vers. 16. Quibus si adjicias bis 250 calamos suburbani, qui erant utrinque, habebis mensuram quinque millium, de qua superius dixi. 31. PORTA LEVI UNA. — Levi non habebat sortem in terra, habebat tamen portam in civitate. Ita Vatablus. Describit hic 12 portas, scilicet ternas a quolibet latere, inscriptas nominibus duodecim tribuum. Itaque ad Septentrionem porta prima erat Ruben, secunda Juda, tertia Levi. Ad Orientem porta prima erat Joseph, secunda Benjamin, tertia Dan. Ad Meridiem porta prima erat Simeon, secunda Issachar, tertia Zabulon. Ad Occidentem porta prima erat Gad, secunda Aser, tertia Nephtali. Notat Alcazar in Apoc. XXI, 13, pag. 934, portas hasce Ezechielis non per omnia respondere portis priscæ Hierosolymæ. Nam porta Ephraim, quæ eadem est cum porta Joseph, hic ab Ezechiele ponitur ad Orientem, cum in Hierosolyma veteri eadem fuerit ad Septentrionem, uti docet Adrichomius, Vilalpandus et alii. Rursum non vocantur hæ portæ Ephraim, Dan, Manasse, etc., eo quod per illas iretur ad sortem et terram tribus Ephraim, Dan, Manasse, etc., sed quod eorum nominibus inscriptæ essent, aut ab iis exstructæ juxta ea quæ scribit Nehemias cap. III. Unde et Ezechiel hic vers. 19 videtur eos vocare « servientes civitati. » Nam alioqui Ezechiel sortem tribuum duodecim ita distribuit, ut septem ponat ad Septentrionem, quinque reliquas ad Meridiem, uti dixi initio capitis. 33. PER CIRCUITUM (scilicet per quatuor urbis latera) DECEM ET OCTO MILLIA. — Quater enim quatuor millia quingenti faciunt octodecim millia, non leucarum, ut vult Lyranus et Rabbini, sed calamorum, uti ostendi vers. 30. Porro octodecim millia calamorum faciunt 32 milliaria et 466 passus, uti patet ex dictis cap. XLVI, in fine.
24. AND BESIDE THE BORDER — "Beside," that is, next to: for in Hebrew this is על (al). As above, that is, beside the border, as I said in verses 3, 4, 5, and following.
28. AND THE BORDER SHALL BE FROM THAMAR — meaning, the southern boundary shall be from the city of Thamar — that is, not from Jericho, but from Palmyra, to the waters of contradiction, namely to Kadesh, as was said in the preceding chapter, verse 19. In which region the tribe of Gad occupied the last place to the South.
X. Vidit Cherubim, et super ea firmamentum, et solium ex sapphiro. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim ad ignem qui erat inter Cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens egressus est.
30. AND THESE ARE THE EXITS OF THE CITY — The Rabbis understand "exits" as gates; St. Jerome more correctly understands them as the sides, or the perimeter of the city, from its four sides. For each of these sides, not the gates, had "four thousand five hundred" reeds, as I said in verse 16. To which if you add twice 250 reeds of the suburb, which were on each side, you will have the measure of five thousand, about which I spoke above.
31. THE GATE OF LEVI, ONE — Levi did not have a lot in the land, but did have a gate in the city. So Vatablus. He describes here 12 gates — namely, three on each side, inscribed with the names of the twelve tribes. And so to the North the first gate was Reuben, the second Judah, the third Levi. To the East the first gate was Joseph, the second Benjamin, the third Dan. To the South the first gate was Simeon, the second Issachar, the third Zebulun. To the West the first gate was Gad, the second Asher, the third Naphtali.
Alcazar notes on Revelation XXI, 13, page 934, that these gates of Ezekiel do not in all respects correspond to the gates of the ancient Jerusalem. For the gate of Ephraim, which is the same as the gate of Joseph, is here placed by Ezekiel to the East, whereas in the old Jerusalem it was to the North, as Adrichomius, Vilalpandus, and others teach. Again, these gates are not called Ephraim, Dan, Manasseh, etc. because through them one would go to the lot and land of the tribe of Ephraim, Dan, Manasseh, etc., but because they were inscribed with their names, or were built by them, according to what Nehemiah writes in chapter III. Whence also Ezekiel here in verse 19 seems to call them "servants of the city." For otherwise Ezekiel distributes the lots of the twelve tribes so that he places seven to the North and the remaining five to the South, as I said at the beginning of the chapter.
33. ROUND ABOUT (namely, around the four sides of the city) EIGHTEEN THOUSAND — For four times four thousand five hundred make eighteen thousand — not of leagues, as Lyranus and the Rabbis would have it, but of reeds, as I showed in verse 30. Moreover, eighteen thousand reeds make 32 miles and 466 paces, as is evident from what was said in chapter XLVI, at the end.
AND THE NAME OF THE CITY FROM THAT DAY — on which it was restored or built.
THE LORD IS THERE — This imperfectly applies to Jerusalem, in which God dwelt in the temple for a short time, namely from Ezra to Titus and Vespasian; but it perfectly applies to the Church of Christ — indeed, St. Jerome, Lyranus, Vatablus, Hugo, Dionysius, Maldonatus, Pintus, and others understand it of the Church alone. Whence Jonathan the Chaldean paraphrast translates: And they shall declare the name of the city from the day on which God placed His divinity there; the Syriac translates: And the name of the city from its days (from the time it was founded) the Lord named it; the Arabic of Antioch: The name of the city, from the time they built it, belongs to the Lord, that is, appropriated and dedicated to the Lord; the Arabic of Alexandria: And the name of the city the Lord already named it on the first day of its existence, from when it began to be. This name greatly accords with that which is given to Christ in Isaiah VII, 14: "His name shall be called Emmanuel, that is, God with us." For in the Church God is with His children and faithful, according to that in Matthew XXVIII, 20: "Behold, I am with you all days, even to the consummation of the world."
Note here: Lyranus fittingly judges that a twofold kingdom of the Church is described here — namely, a spiritual one in the temple, about which see chapter XL at the end; and a temporal one in this city — that is, the temple signifies the clergy, the city the faithful laity, in which therefore just weights and other laws of justice are prescribed: for this is the pillar and foundation of the republic and the kingdom. For a city is the unity of citizens, which coalesces above all through justice and charity. On each side of the city there are three gates, named after the twelve tribes and looking equally toward the four quarters of the world: to signify that it pertains to the Christian prince to preside over the community of citizens, so that all Christians and subjects, both lesser and greater, from every part of the kingdom may have free access to him as their preserver and defender. And because in this they are ministers of God, as the Apostle teaches in Romans XIII, saying: "For they are the ministers of God, serving in this very thing;" therefore it is said here: "And the name of the city from that day shall be, The Lord Is There;" because a city is not named after a vicar but after its principal lord: and thus the community of the Christian people is named after Christ.
Moreover, by the numbers of reeds and cubits it can be said in general that through them is understood a certain quantity of merits according to the conditions and works of persons, which is known to God alone in all its fullness. Thus far Lyranus at the end of the book.
St. Jerome, however, by the city understands rather the Christian Church than a temporal republic of the faithful. Hence Alcazar in Revelation IV, page 326, letter C, by this city understands Rome, whose name, he says, is "The Lord Is There." But hear St. Jerome:
"The twelve tribes, says St. Jerome, encamped around the tabernacle (as is evident from Numbers II, 5) in such a way that to the East were Judah, Issachar, and Zebulun, sons of Leah; and to the South, Reuben, Simeon, Gad — two sons of Leah and the third the son of Zilpah, handmaid of Leah; to the West, Ephraim and Manasseh and Benjamin — two sons of Rachel, since Joseph, in place of the tribe of Levi which was deputed for the sacrifices, was divided into two tribes, Ephraim and Manasseh. And to the North, Dan, Asher, and Naphtali: of whom the first and third are sons of Bilhah, handmaid of Rachel; the second, the son of Zilpah, handmaid of Leah — ignoble, and placed to the North, since they were born from the stock of handmaids who were at odds with each other." Then, comparing to these tribes the tribes and city of Ezekiel — namely, the 12 Apostles and their posterity and Church — he adds: "But our city, which is the city of the great King, whose maker and founder is God, of which the Psalmist also sings: 'Shall it not be said of Sion: This man and that man was born in her, and the Most High Himself founded her?' — has a different description of the tribes in the holy land, and a different measure of the city, a different order of possessions, and of the quarters of the individual tribes. For first, opposite the northern quarter are set three gates, or exits, of the city: of which there is Reuben the firstborn, and Judah the founder of the royal line, and Levi — about whose names nothing was said in the arrangement of the tabernacle and the sacred description; so that, possessing the birthright as a royal and priestly race, we may despise the cold blasts of the North. Second, to the East are Joseph, Benjamin, and Dan — two sons of Rachel, and one of Bilhah her handmaid. To the South, Simeon, Issachar, and Zebulun, who are three sons of Leah. And to the West, Gad, Asher, and Naphtali: of whom the first two are sons of Zilpah, handmaid of Leah; the third, the son of Bilhah, handmaid of Rachel. Who is wise, and shall understand these things? Who is prudent, and shall know them? For the ways of the Lord are right, and the just shall walk in them: but the transgressors shall fall in them. These twelve gates, or exits, I believe were assigned to the individual tribes according to the quality of their merits and virtues, under the apostolic and patriarchal names — about which things are written more clearly in the Apocalypse of John, and the mysteries of many divine Scriptures attest. And it is necessary that such a city should measure eighteen thousand reeds in circuit: under which number, in the eighteenth psalm, the natural law is written and the grace of the Gospel is described, by which the Church, that is, the city of the Savior, was built. The name also of the city itself shall by no means be, as before, Jerusalem (which is interpreted 'vision of peace'), but Adonai Shammah, which is translated into Latin as 'The Lord Is There' — who shall never depart from it, as He previously departed from the former people, saying to the disciples: 'Arise, let us go hence'; and to the Jews: 'Your house shall be left to you desolate' — but may have eternal possession, and may He Himself be its possession, promising the same disciples: 'Behold, I am with you even to the consummation of the world.'"
Quin et ipsi Rabbini post Christum, licet aliquando christianis objiciant Christum nostrum non esse Messiam, eo quod ipsis templum et civitatem hic ab Ezechiele descriptam non ædificaverit; tandem tamen fatentur urbem hanc cum templo spiritalem fore et mysticam, non corporalem. Ita R. Salomon hic fatetur, aitque: Omnia quæ in Ezechiele de Jerusalem scribuntur, de sancta civitate superna Jerusalem absque dubio intelligenda sunt. Idem docent Thalmudistæ, quos citat Pintus lib. II Flagelli Judæor. cap. VIII, ubi per Jerusalem congregationem gentium ad Christum, sive universitatem christianorum; per templum, congregationem sacerdotum; per portam clausam, B. Virginem accipiendam esse docet: Alioqui, inquit, civitas hæc mundi magnitudinem adæquaret, si non superaret. Quæ ratio non est solida: nam hæc 18 millia civitatis, quæ hic numerat Ezechiel, non sunt leucarum, ut ipse cum Rabbinis censet, sed calamorum. Itaque civitas hæc cum 12 tribubus, sacerdotibus et Levitis symbolice significabat Ecclesiam cum 12 Apostolis, populo fideli, sacerdotibus et diaconis. Est in quadro posita, quia firmissima, ut portæ inferi ei prævalere nequeant. A singulis lateribus habet tres portas: quia undique a quatuor mundi plagis ad illam concurrerunt et ingressæ sunt gentes, idque per fidem SS. Trinitatis. Duodecim tribus sunt omnes fideles et christiani; hi enim sunt veri Israelitæ, filii Apostolorum, cives sanctorum, et domestici Dei. Nomen civitatis est Dominus (hebr. Jehova) ibidem, quia in Ecclesia est Deus, qui est suum et omnium rerum esse. Ibi est SS. Trinitas, Pater, Filius, et Spiritus Sanctus. Ibi realiter et corporaliter in sacramento et sacrificio Eucharistiæ est Jesus Christus, Deus et homo. Quanta hæc dignitas! quanta consolatio! quantum præsidium! quid enim deesse potest ei qui Deum habet!
Anagogice, haec civitas cum 12 tribubus et portis significat Ecclesiam electorum triumphantem. Ita enim huc alludens, imo verba Ezechielis citans eam explicat S. Joannes, Apocal. xxi, 10: Ostendit, inquit, mihi civitatem sanctam, Jerusalem descendentem de caelo a Deo, habentem claritatem Dei, etc. Et habebat murum magnum et altum, habentem portas duodecim, et nomina inscripta, quae sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Ab Oriente portae tres, et ab Aquilone portae tres, et ab Austro portae tres, et ab Occasu portae tres. Civitas in quadro posita est, et longitudo ejus tanta, quanta et latitudo. Et mensus est murum ejus centum quadraginta quatuor cubitorum, mensura hominis, quae est Angeli, etc. Vide ibi dicta, vide et ea quae dixi Numer. II, sub finem. Castra enim 12 tribuum circa tabernaculum erant quasi urbs mobilis et castrensis, significans Ecclesiam militantem, quae tendit ad triumphantem; idque armata manu, decertans, et perrumpens per medios hostes carnis, mundi et diaboli. Civitas Dei paradisus est, ubi vita, et gaudia aeterna; civitas diaboli tartarus est, ubi mors, et tormenta aeterna.
VIVE DEO, VIVE FELICITATI, VIVE ÆTERNITATI (nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria) ÆTERNITATIS acquiritur. Breves virtutis labores æterna voluptas sequitur. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli via, cur inertes Terga nudatis? superata tellus Sidera donat. Beatus ero, si fuerint reliquiæ seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portæ Jerusalem ex sapphiro et smaragdo ædificabuntur. Ex lapide candido et mundo omnes plateæ ejus sternentur, et per vicos ejus alleluia cantabitur. Benedictus Dominus, qui exaltavit illam, et sit regnum ejus in sæculum sæculorum super eam, Amen. Quoniam apud te, Domine, est fons vitæ, et in lumine tuo videbimus lumen. O quando hoc lumen allucescet? o quando inclinabuntur umbræ mortalitatis, et aspirabit dies divinæ immortalitatis? Quid enim mihi est in cœlo, et a te quid volui super terram, Deus cordis mei, et pars mea Deus in ÆTERNUM?
"Go now, O brave ones, where the lofty path of a great example leads. Why do you, sluggards, show your backs? The conquered earth bestows the stars."
XXI. Et dices terrae Israel: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, et ejiciam gladium meum de vagina sua, et occidam in te justum et impium. Ut caedat victimas exacutus est: ut splendeat limatus est: qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Exacuere, vade ad dexteram, sive ad sinistram, quocumque faciei tuae est appetitus. Stetit enim rex Babylonis in bivio, in capite duarum viarum, divinationem quaerens, commiscens sagittas: interrogavit idola, exta consuluit. Ad dexteram ejus facta est divinatio super Jerusalem, ut ponat arietes, ut aperiat os in caede, ut elevet vocem in ululatu, ut ponat arietes contra portas, ut comportet aggerem, ut aedificet munitiones.
Quid enim mihi est in caelo, et a te quid volui super terram, Deus cordis mei, et pars mea Deus in AETERNUM?
Alterutra manet. Deus, qui spiritus est incorporeus et immortalis, dedit tibi animam ad imaginem et similitudinem suam: animam incorpoream, immaterialem, spiritualem, itaque immortalem, ut eum colendo, amando, obediendo, pie, caste et sancte serviendo, paradisum et regnum ejus beatum, gloriosum et aeternum assequaris; sin autem minatur tibi tartarum, et flammantia ac aeternantia gehennae incendia. In medio positus elige bonum, vel malum; vitam, vel mortem; caelum, vel tartarum; felicitatem, vel miseriam aeternam. In mundo degis medius inter caelum et tartarum, quasi in hospitio, quasi in palaestra, quasi in theatro, quasi in civitate vanitatis: vides opes, delicias, honores statim evanescere; cur vanis, cur fluxis, cur momentaneis inhias? O vanas hominum spes, et res! o vana et miserabilis hominum conditio! Vana omnia sunt sub sole. Vides juvenem, vides juvenculam, aetate, forma, opibus, gratia, nobilitate florentem, hominem vides pulverem cras futurum. Mortalia omnia morte damnata sunt, ut vivas AETERNIS. In caelis veritas est, sanctitas est, gaudium est, deliciae sunt, omne bonum est; quia Dominus ibidem. Gloria et divitiae in domo ejus. Civitas illa non eget sole, neque luna: nam claritas Dei illuminat eam, et lucerna ejus est Agnus, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Non intrabit in illam aliquid coinquinatum, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni. Ibi est vita sempiterna sempiterne beata, ibi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi amor est perfectus, timor nullus, dies aeternus, jugis vigor, alacer motus, et unus omnium spiritus; quia Dominus ibidem.
VIVE DEO, VIVE FELICITATI, VIVE AETERNITATI (nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria AETERNITATIS acquiritur). Breves virtutis labores aeterna voluptas sequitur. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli via, cur inertes Terga nudatis? superata tellus Sidera donat.
Go now, brave ones, where the lofty path Of great example leads; why do you, sluggards, Turn your backs? The conquered earth Grants the stars.
XXVIII. Fili hominis, dic principi Tyri: Haec dicit Dominus Deus: Eo quod elevatum est cor tuum, et dixisti: Deus, ego sum, et in cathedra Dei sedi in corde maris, cum sis homo, et non Deus, et dedisti cor tuum quasi cor Dei. Ecce sapientior es tu Daniele: omne secretum non est absconditum a te. Morte incircumcisorum morieris in manu alienorum: quia ego locutus sum, ait Dominus Deus. Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore. In deliciis paradisi Dei fuisti: omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolithus, et onyx, et berillus, sapphirus et carbunculus, et smaragdus: aurum opus decoris tui: et foramina tua in die, qua conditus es, praeparata sunt. Tu Cherub extentus, et protegens, et posui te in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum ambulasti, perfectus in viis tuis a die conditionis tuae, donec inventa est iniquitas in te.
XXXVII. Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? Et dixi: Domine Deus, tu nosti. Et dixit ad me: Vaticinare de ossibus istis: et dices eis: Ossa arida, audite verbum Domini. Et accesserunt ossa ad ossa, unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi et carnes ascenderunt: et extenta est in eis cutis desuper, et spiritum non habebant. Et ingressus est in ea spiritus, et vixerunt: steteruntque super pedes suos exercitus grandis nimis valde. Et dixit ad me: Fili hominis, ossa haec universa, domus Israel est: ipsi dicunt: Aruerunt ossa nostra, et periit spes nostra, et abscissi sumus. Propterea vaticinare, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros, et educam vos de sepulcris vestris, populus meus: et inducam vos in terram Israel. Et percutiam illis foedus pacis, pactum sempiternum erit eis: et fundabo eos, et multiplicabo, et dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum.
Anagogically, this city with its twelve tribes and gates signifies the Church of the elect triumphant. For alluding to this passage, indeed citing the words of Ezekiel, St. John explains it in Apocalypse 21:10: He showed me, he says, the holy city, Jerusalem, descending from heaven from God, having the glory of God, etc. And it had a great and high wall, having twelve gates, and names inscribed, which are the names of the twelve tribes of the sons of Israel. On the East three gates, and on the North three gates, and on the South three gates, and on the West three gates. The city was set foursquare, and its length was as great as its breadth. And he measured its wall, one hundred forty-four cubits, the measure of a man, which is that of an Angel, etc. See the remarks there, and also what I said on Numbers II, near the end. For the camps of the twelve tribes around the tabernacle were like a mobile and military city, signifying the Church militant, which strives toward the Church triumphant; and this by force of arms, fighting and breaking through the midst of the enemies of the flesh, the world, and the devil. The city of God is paradise, where there is life and eternal joys; the city of the devil is the underworld, where there is death and eternal torments.
Judaeorum Rabbini fatentur nondum venisse Messiam, eo quod ipsis templum et civitatem hic ab Ezechiele descriptam non aedificavit; tandem tamen fatentur urbem hanc cum templo spiritalem fore et mysticam, non corporalem. Ita R. Salomon hic fatetur, aitque: Omnia quae in Ezechiele de Jerusalem scribuntur, de sancta civitate superna Jerusalem absque dubio intelligenda sunt. Idem docent Thalmudistae, quos citat Finus lib. II Flagelli Judaeor. cap. viii, ubi per Jerusalem congregationem gentium ad Christum, sive universitatem christianorum; per templum, congregationem sacerdotum; per portam clausam, B. Virginem accipiendam esse docet: Alioqui, inquit, civitas haec mundi magnitudinem adaequaret, si non superaret. Quae ratio non est solida: nam haec 18 millia civitatis, quae hic numerat Ezechiel, non sunt leucarum, ut ipse cum Rabbinis censet, sed calamorum. Itaque civitas haec cum 12 tribubus, sacerdotibus et Levitis symbolice significabat Ecclesiam cum 12 Apostolis, populo fideli, sacerdotibus et diaconis. Est in quadro posita, quia firmissima, ut portae inferi ei praevalere nequeant. A singulis lateribus habet tres portas: quia undique a quatuor mundi plagis ad illam concurrerunt et ingressae sunt gentes, idque per fidem SS. Trinitatis. Duodecim tribus sunt omnes fideles et christiani; hi enim sunt veri Israelitae, filii Apostolorum, cives sanctorum, et domestici Dei. Nomen civitatis est Dominus (hebr. Jehova) ibidem, quia in Ecclesia est Deus, qui est suum et omnium rerum esse. Ibi est SS. Trinitas, Pater, Filius, et Spiritus Sanctus. Ibi realiter et corporaliter in sacramento et sacrificio Eucharistiae est Jesus Christus, Deus et homo. Quanta haec dignitas! quanta consolatio! quantum praesidium! quid enim deesse potest ei qui Deum habet!